Reprise Etikettenproeverij: “Ik kan alleen maar Hallelujah roepen”

Ze staan samen op de catwalk, die Hans bouwt temidden van de proeftafels. Een enkele is verlegen. Anderen zijn juist betoverend mooi. Er zijn klassieke aantrekkelijken. Of eigentijdse. Bella Italia, de Italiaanse schonen zijn tot in de puntjes verzorgd. Er staat ook design. Hans Lodewijkx geeft een reprise Etikettenproeverij. We praten ineens over aspecten van de wijn waar we normaal gesproken aan voorbij gaan: glansvernis op het etiket, brailletekens, typografie en de kwaliteit van de afbeeldingen. Iedereen laat zich leiden door etiketten en de uitmonstering van de fles. “Vooral vrouwen”, hoor ik. Maar dan klinkt er uit een mannenmond: “Nee hoor, want ik kijk er ook naar”. Zo’n dertig flessen staan gerangschikt. We proeven om te  beginnen een Slovenische Fürmint (verrassend prettig) en een Spaanse Rias Baixas van Albariño (strak en aangenaam).

Pinot Grigio 2011, Riff, Alto Adige

Karakteristiek: op het moderne etiket staan stenen afgebeeld. Proefnotitie: licht kruidig met mooie mineralen in de mond, zoetje. En weer een bittertje in de afdronk. Prima glas. Paul ruikt abrikoos, kruisbes en roemt de frisse aanzet. Er is hier dus een duidelijke link tussen het etiket en de smaak.

Pinot Grigio 2010, Alois Lageder, Alto Adige 

Karakteristiek: Eigentijds. Lageder laat kunstenaars een bijdrage leveren aan de etiketten, op deze fles staat een afbeelding die is afgeleid van een rooster in de productieruimte. Proefnotitie: duidelijk mineraal in de neus en een heel zachte aandronk, sappige wijn met zijdezachte textuur, prima balans. Claartje noemt deze wijn iets harmonieuzer dan de vorige. Kees prijst de balans, een subtiel zoetje. Rob proeft licht boter.

Vermentino 2011, La Spinetta, Piemonte

Karakteristiek: etiket met een neushoorn illustratie. Proefnotitie: Sebastian prijst de balans en goede zuren, Noël zegt dat de wijn het moet hebben van de opbouw in de mond, de wijn blíjft maar doorgáán, Henk noemt de wijn mooi, Kees ontdekt kruisbes en mango, Nello is kritisch want mist wat zuiverheid, Twan ruikt dierlijke tonen die hem niet aanstaan. Mijn aantekeningen: Citrus in de neus, viefe wijn met spanning en een prachtige balans. Mooie witte wijn uit Noord-Italië.

Scharzhofberger 2009 Kabinett, Egon Müller, Saar

Karakteristiek: etiket dat al vele decennia ongewijzigd is, klassieker dan dit bestaat niet. Met fraaie krullen, gekalligrafeerde letters, illustratie van het domein omgeven door druivenranken.

Proefnotitie: Volgens mij is dit de eerste keer dat ik een wijn in het glas heb van deze topproducent en het is een waar genoegen. Zweem van kastanjechampignons in de neus, mineraal. De smaak heeft een schitterend zoetje, prachtige balans en pure harmonie. Zeer klassieke wijn, in deze klasse het allerbeste dat Duitsland (of moeten we zeggen: de hele wereld?) te bieden heeft. Nello roemt het delicate petrolbouquet. Hartendief van Hans.

Grüner Veltliner 2008, Smaragd, Weingut Knoll, Ried Loibenberg, Wachau

Karakteristiek: wie deze wijn één keer heeft gezien/geproefd, vergeet dat nóóit meer. Een etiket dat mooi is van kitscherigheid, noemt Hans dat. Volstrekt uniek. Het mooie is dat je bij het zien van dit etiket vrijwel altijd weet: ik ga genieten. Proefnotitie: Gerard is duidelijk, “dit is de meest complexe  Grüner Veltliner die ik ooit heb gedronken”. Kees ruikt banaan, Paul groene groente. Jan ruikt heideveld, kiezelsteen en mineraal. Mijn  aantekeningen: superneus met veel boter, hooi en later ook abrikoos en peer. Pittige wijn met een sappige aandronk, hoge concentratie van zuur/bitter/mineraal. Een absolute eetwijn, die zal schitteren op tafel.

Chablis Premier Cru Vaillons 2011, Jean Paul et Benoit Droin

Karakteristiek: Oer-klassiek Frans. Met (uiteraard) géén achteretiket of toelichting op het etiket. Proefnotitie: Altijd mooi als een wijn een verhaal heeft… Hans proefde dit glas bij een camembert in restaurant Cordial in Oss, een goede combinatie, zegt hij. Kees (ik hou niet van Chablis – maar wél van dit glas) roemt het stuivend bouquet , het sap in de wijn, de prachtige aanzet en constateert: “Ik kan alleen maar Hallelujah roepen.” Nello prijst de expressiviteit. Mijn aantekeningen: strakke mineraliteit in de neus, heel fris in de mond, mooie appelzuren en lekker vief!

Blandy’s Madeira 1940 Sercial

Karakteristiek: op de fles geschilderde letters en cijfers. Proefnotitie: noten zegt Willem-Jan, koffie, caramel en ijzer. Gerard ruikt rozijn en toffee. Wierrook hoor ik noemen. Hans noemt de neus heftig. Ik ben ‘verkocht’ bij deze Madeira, mahoniekleur met lichtgroene rand, met zo’n heerlijk complexe neus, alleen het ruiken is al een genoegen. Ik ruik hier oude textielfabriek – een zweem daarvan ruik je nog als je door het Tilburgse museum de Pont loopt. Speculaaskruiden, amandel en marsepein. De smaak is prachtig droog. Een droom van een meditatiewijn.

Naast twee verschillende stijlen Sauternes (Château Romer du Hayot 2003, klassiek, Château Liot 2003, op fruit gemaakt) proeven we een Gewürztraminer.

Gewürztraminer 2007, Hengst, Zind Humbrecht, Selection de Grains Nobles

Adembenemende wijn. Maximale score drie *-sterren. Goudkleurig, explosie van een cocktail van tropisch fruit, perzik en abrikoos. Pure nectar, schitterende harmonie. Gebottelde Perfectie. Hartendief van Hans.

Blije gezichten na deze proeverij.

Mijn kelderschatten uit een Herenkelder

De wijnen in deze proeverij - ze maken asoociaties los - van engelen tot Doutzen Kroes. Lees maar!

Aaah lekker. Het doorproeven van gerijpte wijnen uit een liefhebberskelder. Dat zijn en blijven unieke  proeverijen. Henk Vermeer zet zijn ‘lievelingen’ op tafel. Henk is een man met heldere klassieke voorkeuren: rood = Bordeaux, wit = Bourgogne. En zijn kelder is er een van een Heer van Stand, heel passend in dit Toonderjaar. Aan het eind van de proeverij proeven we nog een uitzonderlijk avontuurlijke wijn, een witte Vernaccia di Oristano van 41 jaar oud. De lezer snapt: we genieten van ‘Mijn kelderschatten’.

 

Meursault 2009, 1er Cru ‘Les Genevrières’, Domaine Rémi Jobard

Chardonnay-rokerige neus, botertje. Sappige wijn met goede zuren. Later ruik ik ook mineraal en valt de goede rondeur in deze wijn mij op. Kees noemt de wijn voornaam, ruikt hazelnoot en geroosterd brood. Prijst de lange afdronk. Willem Jan mist het vettige botertje dat veel Meursault kenmerkt, misschien is de wijn daarvoor nog te jong? Just prijst de goede zuren.

Montagny 2009, 1er Cru Signé, Caves de vignerons de Buxy

Gewaagde line-up, Henk zet de gereputeerde Meursault vóór een coöperatiewijn ~ verkrijgbaar in de supermarkt. Die Montagny blijft echter vrolijk overeind! Ook gemaakt van chardonnay, maar voor de prijs van twee flessen Meursault koopt de liefhebber zeven van deze flessen Montagny. Die Meursault is voornaam en mineralig, de Montagny is levendig en vief. Expressieve neus met bloemetjes (jasmijn), stevige wijn met een bittertje. Claartje ruikt buxus. Kees prijst de zuren, ziltige smaak en de elegantie van de wijn. Deze wijn op een terras, de vorige aan de dis, is zijn conclusie.

Château Siran 1995, Margaux

Wie wijn écht lang weglegt om te rijpen, kan het beste voor zékere en veilige keuzes gaan. Cru Bourgeois zijn van 0 tot 10 jaar uitstekend drinkbaar, Grand Cru Classés zijn vanaf vijf jaar tot vijftien, twintig jaar of langer houbaar.  Château Plince 1998 uit Pomerol naast Siran heeft betere tijden gekend, dat er meer spanning in de wijn aanwezig was – een droom van een neus (kreupelhout, cederhout, laurier), dat wel! Siran biedt wat kruiden in de neus, die verder belegen overkomt. De wijn is volstrekt op dronk, mist wat spel, blijft wel nahangen. Dymph ruikt caramel, koffie en pruimen. Kees roemt de elegantie van de wijn.

Château d’Armailhac 2004, Pauillac, Grand Cru Classé

Gerard ruikt overheersende cassistonen in de neus, Toos chocolade en veel hout. Sappige, zwoele wijn met concentraat, zegt Toos. Mijn aantekeningen: bruine rand, voorname neus! Cederhout, laurier, kruidentoets. Sappige wijn met hoge zuurgraad, mooi spel.

Château Chauvin 2003, Saint Emilion, Grand Cru Classé

Mijn voorkeur gaat uit naar de rechteroeverwijn. Bruine rand, mooi expressieve neus met kersen en chocolade, later ook impressies van een dennenbos. Veel body, rondeur, bite, een bittertje in de afdronk. Gerard ruikt kersen, roemt de krachtige aanzet. Toos ruikt leder, koffie, hout en straffe tannines.

Château Cos d’Estournel 1998, Saint Estephe, Grand Cru Classé

Jan komt helemaal los bij deze mooie wijn: uitbundige neus met laurier, drop, sigarenas, bosgrond, aarde en paardenstal. Zilt. Oesterassociatie. Tannines in de smaak, maar ook rood fruit, bramen en morel. Claartje ruikt inkt, leer en aardse tonen. Krachtige en spannende wijn, héél erg lekker. Mijn aantekeningen: open en edele neus, fraai hout, caramel ook in de neus. Later sigarenkistjeshout, echt mooi. Perfect op dronk, fraai spel en elegant.

Château Bellevue 1998, Saint Emilion

Nello noemt de wijn fluwelig en elegant. Claartje denkt aan het spreekwoordelijke engeltje over de tong. Just roemt het frisse fruit. Voor mij blijft deze wijn toch wel erg in de schaduw staan van de Cos: ingetogen neus met een klein mufje. Kruidtonen. Sappige wijn met prima smaak, volle rondeur.

Carruades de Lafite 2000, Pauillac

Hartendief van Henk. Twan noemt de wijn in balans, elegant en fluwelig met in de neus een peperassociatie en cassis. Nello ruikt leer en tabak, elegante wijn is zijn conclusie. Mijn aantekeningen: aards en héél voornaam. Caramelpijptabak, fluwelige en zoete aanzet. Ik ruik ook wat pruimedant, lange afdronk, tikje opdrogend nu. Heel charmerende wijn.

Château La Fleur Petrus in Pomerol

Château La Fleur Petrus 2001, Pomerol

 

Voor mij is dit dé wijn van de avond. Drie *-sterren en daarmee maximale score. Kardemom-kruidige neus. zoete aandronk, een Doutzen Kroes-achtige satijnzijde touch. Wow-effect. Schitterend glas. Perfectie. Lang nahangend!!

Château Leoville Barton 1993, Saint Julien, Grand Cru Classé

Voorname neus met prachtige bessen. Heel complexe neus met kreupelhout, sjepdrop en espresso. Rondeur en veel kracht. Pruimen in de neus. Stevige wijn met goede balans en ook een zekere elegantie. Bij deze wijn is het zéér de moeite waard geweest om te wachten tot de wijn op dronk komt. Fantastisch.

Château Leoville Las Cases 1992, Saint Julien, Grand Cru Classé

Hartendief van Henk. Complexe en boeiende neus met tonen van turf (!), iets van rubber, maar vooral rozen. Potloodslijpsel. Lijm. Deze wijn heeft verdorie nog proefbare tannines, twintig jaar oud maar still alive and kicking. Enorm knappe wijn.

Een heerlijke proeverij!

Wijn en Spijs combineren: géén hogere wiskunde

Uiteenrafelen van de smaakcomponenten

Dit is een proeverij waar ik me al wekenlang op heb verheugd: de wijn en spijs proeverij van Martin Berkelmans over het combineren van wijn en gerechten. Peter Klosse is de man die in Nederland zogenaamde universele smaakfactoren heeft benoemd: de mondbeleving, het smaakgehalte, de complexiteit en het smaaktype. Zo kunnen we gerechten definiëren. Bij de wijnen maakt Martin gebruik van de smaakindeling: strak en fris, rond en vriendelijk, vol en rijp, krachtig en robuust. Stonden we in vorige wijn en spijsproeverijen stil bij het definiëren van deze begrippen en wijnen, nu proeven we met het hart (en de tong natuurlijk). De commentaren beginnen dan ook met: “Ik vind…” en eerlijk gezegd hebben wij vaak tegengestelde meningen. Er zijn immers allerlei variaties   mogelijk. Een wijn maakt het gerecht smaakvoller, wijn en gerecht harmoniëren erg goed, het gerecht doet de wijn beter uitkomen, een gerecht of wijn proeft spannender in een combinatie. En ja… de een wil graag dit ervaren, de ander dat. Dat definiëren we dan weer in termen als: de wijn overvleugelt het gerecht, ze harmoniëren met elkaar maar het geheel is niet spannend, etc. Zeker is dat bij Martin’s Pollevie verkeerde combinaties niet voorkomen waarbij bijvoorbeeld een wijn ‘stalig’ gaat smaken. We proeven blind twee wijnen en mogelijk geeft iemand de voorkeur aan A, maar dan is B niet per se fout. Het combineren van wijn en spijs is géén hogere wiskunde, waarbij we met strikt logische redeneringen de juistheid van een combinatie aantonen.

 

Champagne Palmer & Co, Millésimé 2004, Brut / Amuse van krabsalade met avocado, geserveerd in een stukje emping.

Een gerechtje met een neutrale smaak, licht filmend mondgevoel, de emping is de enige complexe toon in de amuse met een frisse smaak. Wondermooie neus heeft de champagne met peer, gist en mineralen, ik denk aan de geur al champagne te herkennen. Stevige smaak met wat citrus en een mooie mousse.

Scheurebe 2011, Hans Wirsching Iphoner Kronsberg, Kabinett Trocken, Franken / Kwartel met crême van bataat en een dressing van bergamom

Een gerecht met een licht filmend mondgevoel, frisse smaak, gemiddeld smaakgehalte. Naast deze wijn stond een fraaie Schiefferterrassen riesling uit de Moezel van Heijmann Löwestein die door het gerecht meer rondeur kreeg. Ik prefereerde deze wijn van  Scheurebe omdat er meer spel in de smaak zat, het is een spannender combinatie. De wijn kenmerkt zich door een neus van kruisbes en tropisch fruit, fruit dat terugkomt in de smaak, lekker droog met een bittertje en opvallend veel kracht.

Solosole 2011, Tenuta Poggio all Tesoro, Bolgheri, gemaakt van Vermentino / gekruide en gegrillde tonijn op een bedje van knoflook-kikkererwtenmousse met een garnituur van tomaten

De smaakintensiteit gaat omhoog bij dit mooie gerecht, Martin’s voorkeur, de tomaat geeft een strakker mondgevoel. Ik heb het gevoel dat het gerecht de Bardolino 2011 die hiernaast staat omhoog haalt. Bij dit gerecht geef ik echter de voorkeur aan de meest harmonieuze combinatie. Ik ruik bloemen in de wijn, jasmijn. En ook wat rokerige tonen. De smaak geeft veel fruit met een mineraaltoets, een stevig glas wijn, en dat mag best bij de tonijn. Hartendiefje van Martin.

Spätburgunder 2010, Hans Bert Espe, Silke Wolf, Baden Shelter Winery / Wildzwijn bereidingen oa. procureur,  met rode kool en een whisky-appelsaus

Pollevie maakte een gerecht met een streepje saus, en die is het meest bepalend in dit gerecht. Geeft een filmende mondbeleving, de smaakintensiteit van de saus is heel hoog, waar het wildzwijn relatief neutraal is, de rode kool en wat paddestoelen geven een rijpe smaak. Eerlijk gezegd had ik bij dit gerecht geen voorkeur, de Refosco uit Venezia combineert er mooi bij. Ik vind de Spätburgunder echter mooier, die geeft een harmonieuze en vooral elegante combinatie. Hans Bert Espe en Silke Wolf studeerden beiden in Geisenheim oenologie; ze maken wijn in een oude schuilkelder van een Canadees vliegveld, vandaar de naam ‘Shelter Winery’. Deze spätburgunder is afkomstig uit de wijngaarden Malterdinger Bienenberg en Kenzinger Hummelberg. De wijnranken zijn gemiddeld 20 jaar oud en de opbrengst is laag, 37 hl/ha. De trossen worden zacht ontsteeld, waarna ze met schillen en al 4 weken lang ingeweekt worden in open Franse houten kuipen. Daarin vindt de alcoholische gisting plaats. Na deze eerste gisting worden de vrije loop sappen en de sappen verkregen door zachte persing gescheiden opgevoed in vaten van Frans eikenhout. De wijnen ondergaan hun malolactische gisting in de vaten. Er vindt geen klaring plaats, de wijnen worden helder door natuurlijke bezinking. Na het assembleren wordt de wijn ongefilterd gebotteld. De wijn heeft een lichte kleur, duidelijke pinot noir neus met dat lekkere fruit! De neus is rijk met wat caramel, deze Duitse wijn is duidelijk complexer dan de Italiaanse wijn.

Clos Rougeard 2006, Saumur Champigny, broers Foucault / Hert op een bedje van aardpeer, met paddestoelen en pastinaak en truffeljus

Ik vind het hert wondermooi bereid, lekker sappig. Het garnituur biedt een waaier aan aardse smaken, rijk met een hoog smaakgehalte. Ooh, wat heb ik zitten piekeren wát dit voor een wijn is… De wijn heeft een ontwikkelde kleur aan de rand, die  neus daar ben ik meteen dolgelukkig mee: cederhout, wat leer en voorname tonen. De smaak biedt veel rood zomerfruit en een geweldige balans. De wijn heeft veel body/kracht, een bescheiden minteraaltoon én ook souplesse. De zuren maken de wijn uitermate lekker, heel fraaie wijn ~ voor mij dé wijn van de avond, echt een cadeautje. Na het onthullen baal ik een beetje, een rode Loirewijn van cabernet franc.

Ik dacht echt met een top-Italiaan te maken te hebben. Perfecte combinatie met het gerecht! Staat in mijn aantekeningen. De aardse smaken combineren heel goed. Match Made In Heaven, zegt Hans Lodewijkx. De broers Foucault werden ooit uitgeroepen tot wijnmakers van het jaar in La Douce France, dat overkomt niet iedere Loire wijnboer… Op hun manier zijn ze ook wel publiciteitsgevoelig. Ze gebruiken onder meer vaten voor het rijpen van de wijnen die afkomstig zijn van Bordeaux Premier Grand Cru Classés (oa Margaux).

Don PX 2008,  Bodegas Toro Albála, Córdoba, Montilla Morriles / Chocoladebol met witte chocolademousse en stukjes gemarineerde ananas

Nagerecht met hoge smaakintensiteit door de chocolade, waarvan we weten dat die moeilijk te combineren is met wijn. De wijn heeft een volle smaak met rondeur, lekkere krentjes. Als ik kritisch mag zijn – ik vind de wijn om zó te drinken wat eendimensionaal, maar de combinatie met het nagerecht verdient drie sterren! Zo sluit je een diner klasse-vol af.

Recioto di Soave 2006, Pieropan, Le Colombare

In de combinatie met chocolade verliest deze wijn alle aantrekkelijkheid. Maar beste lezers, deze wijn is eten en drinken tegelijk, een glas hiervan ter afsluiting van een diner is een geweldig plan. De recioto wordt gemaakt van de ‘recie’ ofwel de oortjes van de druiventrossen: de bovenste druiven van trossen van de Garganega. Deze oortjes hebben de meeste zon gevangen en zijn het meest rijp. Deze rijpe druiven worden enkele maanden gedroogd op stromatten in geventileerde ruimten waarna ze vroeg in de lente, wanneer de druiven half ingedroogd zijn, kunnen worden geperst. Daarna rijpt de wijn 2 jaar in eiken vaten. Ik noteer nadat ik mijn neus in het glas steek: lavendelhoning! Turks Fruit. Volronde wijn met prachtige balans, veel frisheid en elegantie, echt een schitterend glas uit Veneto.

Een memorabele proefavond, reuze bedankt Martin!

Italiaans plezier: voor ieder moment van de dag, voor ieder wat wils

Italiaanse levenslust

 

Kees van de Wiel zet wijnen op tafel uit Veneto, Umbrië, Puglia en Sicilië. Wijnen voor ieder moment van de dag en voor ieder wat wils, licht en frivool, zwoel en stevig. Voor het terras, de fijne thuiskomwijn en de bijzondere fles voor het diner. Italië, dat in 2010 nog op de eerste plaats stond in het wereldwijde wijnproductieklassement, produceerde in 2011 zeventien procent minder wijn en werd voorbij gestreefd door Frankrijk. Wie in die cijfers duikt, staat soms nog voor verrassingen. Nooit geweten dat Sicilië bijna evenveel wijngaarden kent dan heel Argentinië samen.

Soave 2011 Santi, Veneto

Plezierige witte wijn uit Veneto. Neus met florale tonen: bloemetjes en jasmijnbloesem. Ook appel. Wat amandel in de smaak, die soepel en plezierig is.

Acante Fiano 2011, Castello Monaci, Puglia

Wijn uit de hiel van Italië, Puglia. Gemaakt van de lokale druif Fiano, altijd boeiend om zo’n wijn te proeven. Hier voeren mineralen de boventoon. In de neus ook terroir. Voor mij is dit een steviger wijn, een eetwijn, voller en vetter met een bittertje in de afdronk.

Tamante 2010, Bigi Umbrië

Wat simpeltjes, is het commentaar. Eendimensionaal zelfs. Er zijn mensen die dit een sloeberwijn noemen. Dat doet allemaal geen recht aan het feit dat de wijn een lekkere romige neus heeft (maceration carbonique) met kersen in de neus, licht kruidig. Gemaakt van sangiovese en merlot. De smaak is lichtvoetig – Beaujolais-type, zegt Rob – en heeft een héle hoge doordrinkfactor. Ideale wijn voor op het terras, voor ongecompliceerd drinken bij een feestje. En natuurlijk een goede thuiskomwijn, ik vind dat die gekoeld uit de koelkast het beste tot zijn recht komt.

Sartiano 2010, Bigi Umbrië

Gemaakt van sangiovese en merlot. Deze Rosso dell’Umbria heeft een paarsgloed aan de rand van het glas. Zwoelere neus, die zich doorzet in de aandronk. Ik ruik chocolade en cacao, eaux de vie. De houtrijping ruik je mooi terug, de smaak kenmerkt zich door stevigte, tannines die spelen met de smaakpapillen in de mond. Dit is geen allemansvriendje. Hier valt wat aan te proeven.

Artas 2008, IGT Primitivo Salento, Castello Monaci, Puglia

Hartendief van Kees. Gebruinde rand. Rob ruikt chocolade en mocca. Ik vooral cederhout. De wijn is sappig, heeft souplesse en rondeur met een zoetje – dat zoetje brengt de wijn uit balans voor wie daar geen liefhebber van is; voor anderen maakt het een ideale ‘wildseizoen’ wijn. Gemaakt van de Primitivo druif.

Valpolicella Classico Ripasso 2007, Lena di Mezzo, Veneto

Hartendief van Kees. Deze wijn heeft een fraaie neus, zegt Henk en een smaak met een zoetje. Jan ruikt chilipeper en koffie, Rick noemt kersen, paprika, pruim en tabak. De neus is complex, want ik ruik wéér iets anders: een wierrookassociatie, cederhout en aardbeien. De smaak heeft een hoge zuurgraad, hap sap concentraat en een bittertje.

NuHar 2008, Tenuta Rapitala, Sicilië

Gemaakt van pinot nero en nero d’avola. Ik vind dit de mooiste wijn van de proeverij, vanwege een uitermate complexe neus bij een elegante smaak. Gebruinde rand. Rijke en voorname neus met kardemom en cederhout. Dymph ruikt mint, Frank kersen en chocolade; Paul ruikt espresso en noemt de wijn gespierd. De wijn heeft nog wat straffe tannines en veel zuren bij een  smaak met souplesse en finesse. Erg fraai. 

Kènde dè nie?

Wijnaffiche

Iene miene mutte… Deze proeverij denk ik veel aan het uit de 19^e eeuw stammende aftelversje. Welke wijn zit in welk glas? Toos Dusee en Claartje Grielis geven het thema Kènde dè nie? (Ken je dat niet?) mee aan een proeverij waarbij de proevers drie glazen wijn voor zich krijgen, maar vier namen van wijnen op papier krijgen. Welke wijn ontbreekt? Wie dat als beste determineert, is de winnaar. Dat blijkt oud proefkampioen Paul Heemskerk te zijn. Het is een fijne proeverij met veel variëteit en dus voor ieder wat wils. Hieronder foto’s van alle wijnen en mijn subjectieve keuze van de mooiste wijnen. 

Bockstein 2009 Grosses Gewachs Riesling Trocken, von Othegraven, Saar

Florale en expressieve neus met duidelijk tonen van tropisch fruit. Goede vulling en een strakke smaak, bittertje in de afdronk. Deze wijn mag nog langer liggen en zal dan winnen aan rijkdom en charme. 

Deutzerhof 2008 Spätburgunder, Cuvee Melchior C., Ahr

Deze wijn staat naast een tien jaar oudere Bourgogne en ik stink er meteen in – de kleuren van zo’n vijftien jaar oude pinot noir en deze vijf jaar oude Spätburgunder zijn niet uit elkaar te houden. Rob roemt de neus: leer, stal en warme pinot tonen. Die neus is ook heel erg rijk: cederhout en fruit. De smaak is volstrekt evenwichtig en prettig. Opmerkelijk mooi glas.

Doña Bernarda 2007 private collection, Louis Felipe Edwards, Chili

Deze wijn proefden we een jaar terug ook. Mijn enthousiasme is met dat extra flesjaar gegroeid: een explosie van kersen in de neus, heel rijk. Enorme rondeur en uitermate goede extractie. Deze wijn is super lekker. De wijn staat naast twee Spaanse wijnen waarvan de Palaci de Sada 2002 van Garnacha het hartendiefje van Toos is. 

Les Fiefs de Lagrange 2007 Saint Julien

Hartendiefje van Claartje. Ook deze wijn proefden we eerder, twee jaar geleden. Rob noemt vuursteen in de neus bij een elegante smaak. Paul zegt dat de wijn pittig is met zoete tannines. Mijn aantekeningen: griotten in de neus en laurier. Tikje straf in de mond met goede zuren en fraaie bitters. 

Merengö Egri Bikaver 2008 Saint Andrea, Hongarije

We proefden deze wijn tijdens onze studiereis en ook nog diverse keren daarna. Het is en blijft een fantastisch glas: geparfumeerde expressie in de neus, ik determineer ladingen rood zomerfruit: kersen, kersen, kersen, staat in de aantekeningen. Schitterend concentraat met in de smaak allerlei indrukken: paprika, goulash en gekookt pruimensap. Dit is een fantastische wijn voor het wildseizoen. 

Château Vray Croix de Gay 2001, Pomerol

Paul noemt de wijn zondoorstoofd en ruikt tonen van een bosbrand. Een ballerina, met souplesse én kracht, knetterlekker, zegt hij. Rob beschrijft de evolutie van de kleur aan de rand en ruikt hout en vleesjus. Aan de kleur te oordelen is dit duidelijke de oudste wijn. Ik val al helemaal voor de neus: bessen, zoete tabak, cederhout, duidelijk edel en rijk. En dan krijg je de wijn in de mond met een wow-expressie: perfecte harmonie, goed concentraat en fluwelig. Mooi nahangend en dan komen tonen los van  pruimen en tabak. Voor mij is dit een perfect op dronk zijnde wijn, dé wijn van de avond.

Château Guiraud 2003, Premier Cru Classé, Sauternes

Prachtige neus waaraan je blijft ruiken en steeds iets nieuws ontdekt: turks fruit, abrikoos en honing, kruiden, botytris. De smaak is breed met een flink hoge zoetheidsgraad en ingekapselde zuren, veel bitters ook. Snoepje van een wijn. Geschonken uit een half flesje, ik hou van die halve Sauternes flesjes – ik associeer ze met een mooie einde van een goede feestmaaltijd.

Dit is een fijn leerzame wijnavond.

Kelderschatten: tussen Gloria en de terugkeer van de blues

Abdij van Sant' Antimo

Van beminde, via poepje en kinderdagverblijf naar toevluchtsoord. Een greep uit de synoniemen van ‘schat’ die Peter ons voorschotelde ter opwarming van zijn proeverij Kelderschatten. Maar eerst: wat is een ideale kelder? En wie heeft het perfecte systeem om bij te houden wat er ligt, of juist niet meer ligt? Hoeveel flessen liggen er dan in die kelders? Hoeveel kopen we er per jaar bij (gemiddeld 300, begrijp ik)? Het is de bedoeling dat die flessen langzaamaan aan kwaliteit winnen; tot ze promoveren tot de eredivisie: KELDERSCHAT. In alle rust rijpen de lovebaby’s in het kinderdagverblijf tot sneeuwwitjes. Tot ze worden wakker gekust. En hun hemelse genoegens kunnen prijsgeven. 

 

De Brunello di Montalcino brengt de poes in herinnering

Laten we ons eens verplaatsen in de voorbereidingen van de hoofdpersoon. Zijn kelder heeft hij niet aan huis, dat voorkomt impulsieve daden die op onze avonden als ‘babymoord’ worden gekenschetst. Hij moet weloverwogen te werk gaan. En daar houdt hij van. Iets anders. Hij heeft een schimmige reputatie:  liefhebber van belegen wijnen. Beter: extra belegen. Op z’n Tilburgs: oude meuk. “Dat vindt Peter nog wel lekker”, klinkt het als een fles de kritische leeftijdsgrens heeft bereikt. Daarbij komt een zekere gedistingeerde, klassieke smaak. Maar deze woorden zijn zeker geen synoniemen voor saai. Laten we z’n smaak eclectisch noemen. Dat schept verwachtingen. Zo zien we hem in z’n kelder staan om de finale keus te maken. Die keus moet verrassen, bestaande reputaties niet te veel versterken, er moeten herkenningspunten inzitten (‘typisch linker oever, dat moeten ze herkennen’), plus vooral: lekker! Waaraan kunnen we de keldermeester nog meer herkennen? De flessen-inpakmethode. Bij Peter meestal in krantenpapier, de culturele pagina’s. Ik zie vanavond voorbijkomen: Michelangelo, Rafaël (in Teylers museum, aanrader), Muse (cd The 2nd Law) en schilder Luc Tuymans (Hare Majesteit).

 

Is de verpakking beloftevol, de namen van de wijnen blijken ook van grote schoonheid; Celeste; Beau-Sejour; Chasse-Spleen (‘chasing out the blues’); Gloria. Het hemelse geluk lijkt dichtbij.

 

Montlouis 1988 Demi-sec Yves Chidaine

De witte indrinker van chenin blanc uit de Loire: prachtige gerijpte neus; vuursteen, appelstroop, zuur en zoet perfect in evenwicht. Mooi oud worden kan dus ook!

 

Wat willen we graag druiven en landen goed raden. En wat gaat het toch fout… De hele serie 2 wordt in Frankrijk geplaatst, want men proeft paprika en dat moet wel Cabernet Franc zijn? Nee, tabak, stoffig, salmiak, eerder Cabernet Sauvignon? Nee, amarene kersen, het is Italië! Toos zet ons met beide benen op de grond: dit is Spanje. Gelijk heeft ze.

 

Celeste 2007, Crianza, Ribera del Duero, Selection de Torres

Rode bessen, tabak, balans, aards, lange afdronk. Meer gewaardeerd dan de Navarra reserva ernaast. Mooi etiket! De sterrenhemel boven de Duero met Grote & Kleine Beer en Cassiopeia

 

Het proeven en analyseren wat je proeft blijft een hels karwei. Wat lopen de meningen toch uitéén. “Prachtige zuren, nog 10 jaar laten liggen” – “Wat zou dit nou nog beter moeten worden, dat zuur wordt alleen maar erger”.

 

Le Serre Nuove dell Ornellaia 2003, Bolgheri

Viooltjes in de neus, In de mond: kersen in het kwadraat. Mooi! Nog een slok.

 

Monchiero Barolo Montanello 1999 Riserva

Doorzichtig bruin-rood. Marmite in de neus. Veel genoemd: putjeslucht. Veel zuren. Veel discussie over houdbaarheid. Just proeft rozen, Nello beoordeelt op basis van kleur correct: zo bruin, dat moet Nebbiolo zijn.  

 

Château La Reyne 1998 Cuvee l’Excellence, Cahors

Leer, kersen, aards, maar in de mond streng en mist wat speelsheid. Nog rustig laten liggen!

 

Natuurlijk, naarmate de series vorderden, worden de verzuchtingen aardser; “wat een neus!” “Oh, hier houd ik van!” “Godsamme, lekker, zeg!”

 

Château Gloria 2001, Saint-Julien

Weer: putjeslucht. Willem-Jan: Nee hoor, mooiste neus tot nog toe. In de mond mooi uitwaaierend met klassiek smaakpalet; kreupelhout, zwarte bessen toe. Hartendiefje Peter.

 

Brunello di Montalcino 2001, Tenuta San Filippo Fanti

Jac zegt: van  beide wijnen krijg ik dorst en wil ik nog een slok. Ietsje branderig door de alcohol. Ik heb een duidelijke impressie in neus èn mond: pure chocolade. Nog een persoonlijke mijmering. Op het etiket van de Brunello staat een nietig kerkje. Het is de Abdij Sant’ Antimo, gesticht door Karel de Grote in 781.

De kerk is gebouwd in 1118. Een wonder van ingetogen schoonheid. Het licht zwaait door de ramen. Op de drempel rekt een poes zich uit. Augustijner koormuziek kringelt als wierrook omhoog. Ik lees in mijn aantekeningen: puur pure chocolade. Jac proeft thee. Berry denkt aan krenten. Zoete tannines, daar is iedereen het over eens. Zoete herinneringen zeker.

 

In de laatste serie grijpt Peter subtiel in, nadat de Saint-Emilions in Italië, Nieuwe wereld en weer Italië (esspresso!) geplaatst worden: “Dit is natuurlijk Bordeaux” “Oh, ja??” Dan komt het toch nog goed: “zo zacht, dat is de merlot, dan is het rechteroever”. Zie ons glimmen, de schatjes. Alsof we het helemaal zelf hebben verzonnen. 

 

Château Beau-Séjour Bécot 2004, 1e Cru Classé, Saint-Émilion

Voor velen de mooiste serie. Al lopen de notities zwaar uiteen; bloesem, bosvruchten, steen, vulkaanwijn?, eucalyptus, korte afdronk, lange afdronk, nog wat hard, zacht… Mijn algemene indruk: voornaam met veel aardse impressies. Hartendiefje Peter.

 

Château Troplong Mondot 2004, Gr. Cru Classé, Saint-Émilion

Voor mijn gevoel iets levendiger dan de vorige met meer fruit (bramen). Maar zeker in het zelfde register en daarom mooi te vergelijken. Noël zegt: deze hoort bij mijn all time favorites.

 

De blues komt even terug in de proeverij. Bij de Chasse-Spleen 2003 uit Moulis nog wel. Daar ruikt men kurk. “Gisteren was er niets aan de hand”, probeert Peter de zaak nog te redden. Paul heeft nergens last van en geeft en passant de verklaring: “Je hebt de kurk er weer andersom opgedaan. Dat moet je nooit doen”. Schatbewaren is een vak. Schatgraven is spannend. Schatproeven is een zegen. Gloria in exelsis Deo!

 

Verslag, proefnotities én foto's van Hans Lodewijkx

Curieus Catalaans 2: "Knetterlekker" Spaans

Wijnaffiche

Na Curieus Catlaans 1 (Franse kant) is het nu Spaans wat de klok slaat in Curieus Catalaans 2. Hier liggen mooie wijngebieden als Costers del Segre, Montsant, Priorat en Penedès. Noël Geisen componeerde een proeverij met vier mousserende wijnen, twee witte, zes rode en een dessertwijn.

René Barbier Cava Brut Reserva 2010 Penedès

Deze cava van macabeo (50%), parellada (35%) en  xarel.io (15%) maakt van de mousserende wijnen de meeste indruk op mij. Paul ruikt ananas en peer, Gerard noemt de wijn fruitig en elegant. Vergeleken met de andere wijnen heeft deze een zeer verfijnde mousse, bleekgele kleur en in de smaak zit wat verfijning en gist. Een Cava met een klassieke structuur, mooi en lenig.

Artigas 2010, Priorat

Witte wijn gemaakt van 85% garnacha blanca aangevuld met pedro ximenez. De meningen verschillen hier een beetje: Toos noemt de wijn branderig, Paul zegt: rijke wijn. De kleur is bleek, een bescheiden neus met later wat lichte viooltjes. De wijn kreeg 6 maanden eikenhout rijping, dat resulteert in een sappige wijn met een verfijnd zuurtje. Zijn grootste kracht ligt in zijn nervositeit.

Abellars 2006, Cellers Noguerales Finca Mas de l’Abella, Priorat

Voor mij de mooiste rode wijn van de avond – en dat komt vooral door een alsmaar zich vernieuwend bouquet waarin je eindeloos blijft ruiken. Enige ontwikkeling in de kleur, morelkers en vanille  in de neus, naast kreupelhout en mooi rood gekookt fruit. In de smaak zelfs nog wat straf, de mond trekt een beetje, goede balans. De neus blijft intrigeren met tonen van ceder, laurier, mocca en chocolade. Garnacha 50%, carignan 25%, cabernet sauvignon 15%, syrah 10%.

Montsalvat 2003, Cartoixa de Montsalvat, Priorat

En dan zet Noël zomaar 2003 op tafel, het jaar waar hij vaak op moppert. Dat pakt in deze wijn mooi uit: dakpannenbruine kleur. Wijn gemaakt van cariñena 70% en garnacha 30%. Vanille in de neus en lichte roostertonen, amandel en tabak. Lekkere soepele wijn met rondeur in de mond en een zekere verfijning. Andere proevers kijken mij wat vervreemd aan: soepele wijn met rondeur? Ja, dat vind ik wel. Die Priorat wijnen hebben veel  power, maar ze zijn op zekere manier ook heel beschaafd en toegankelijk. Zeker als ze wat lucht hebben gehad.

"Les Eres" Vinyes Velles 2003, Celler Joan Simó, Priorat

Hartendiefje van Noël. Tuilé kleur. In de neus is veel te ontdekken: licht tabak, ham, stinkertje, zoethout en mint (Nello) en ham (Paul). De wijn heeft lucht nodig, maar dan komt een verfijnd karakter goed tot uitdrukking. Soepele rondeur met veel kracht. Gemaakt van garnacha 55%, cariñena 30%, cabernet sauvignon 15%. Knetterlekker, aldus Paul.

Fra Fulco 2001, Celler Alcover i Jofre, Priorat

Gemaakt van cariñena 75%, garnacha 15% en syrah 10%. Een garagewijn, aldus Noël. Een emotiewijn voor hem: hartendiefje. Zoethout en nat bos, zegt Nello. Dadels, koffie en chocolade ruikt Paul. Ik ruik vooral mineraliteit, gronderigheid en mis zelf wat fruit in de neus. Daar staat wel een verduveld mooie smaak tegenover: een zekere elegantie, goed nahangend en met spanning.

Proefden we in de Franse proeverij een Rivesaltes uit 1955, nu proefden we een wijn die nóg ouder is. De Muller 1954, Tarragona. Kees ruikt amandelen. Jan ruikt  honing, abrikoos en koffie. Mijn aantekeningen: mocca in de neus, kaneelstok. Vijgen. Pure elegantie is dit glas, lekkere droge wijn - al staat er dulce op het etiket - om bij te filosoferen, bij te mediteren, te drinken als inspirerend nachtmutsje voor het slapen gaan.

Het zijn mooie proeverijen geweest, Curieus Catalaans. Als wijn naast elkaar staat, dan ga je vergelijken. Zelfs tussen series worden vergelijkingen gemaakt. Maar als wijnen verspreid zijn over twee proeverijen, dan doe je dat minder. Dat is mooi. De Franse en Spaanse wijnen hebben ieder hun karakteristieken, die ze de moeite waard maken. En wie weet bedenkt Noël nog eens een mix-proeverij, om dat met gespeelde verbazing te kunnen zeggen: “Maar dit kennen we, deze moet je toch uit elkaar kunnen houden!”.