Wijn van Franse druiven op Zuid-Afrikaanse grond (maidenproeverij)

De gemakkelijkste reis naar de andere kant van de wereld… maak je in het glas. We overbruggen vlot 13.500 kilometer als we een Zuid Afrikaanse wijn ontkurken. Interessant is dat zo’n 350 jaar geleden wijnstokken de reis daadwerkelijk maakten. Franse druivenrassen werden door de Franse Hugenoten meegenomen naar de West Kaap, waar de wijnbouw zo rond 1680 een grote groei doormaakte. In het begin van de vorige eeuw (1925) werd uit Cinsault en Pinot Noir de Pinotage ontwikkeld. Tegenwoordig komt er veel bulkwijn uit Zuid Afrika – de consumentengids hekelt deze maand de omstandigheden en beloning van de werkers in de wingerd. Maarten Drop verhaalt ontspannen over de kwaliteitswijnen die hij in zijn maidenproeverij op tafel brengt. Conceptueel zit de blindproeverij spannend in elkaar, met in iedere serie een Franse wijn. Herkennen we die? En overstijgt de Zuid Afrikaanse wijn van een Franse druif wijn uit het moederland?

We starten met een mousserende De Morgenzon Méthode Cap Classique. Chenin Blanc uit Stellenbosch. Vergisting deels in RVS vaten, deels in kleine Frans eikenhouten vaten. Tweede gisting en rijping 18 maanden op fles. Mooie bubbel, met duidelijk appeltjes in de geur, Elstar en niet de voor Champagne vaak typerende Granny Smith, citrus, goede zuren, sappige wijn. Lekker. Just benoemt sinaasappelzest in geur en smaak.

In de eerste serie staan drie witte wijnen van chenin blanc. Na afloop kent Maarten een hartendiefje toe aan Domaine Champalou ‘Le Portail’ 2017 uit Vouvray. Inderdaad prachtig: verfijnde geur met citrus, bloemetjes. Heel levendige wijn met veel spel. Práchtige mineraal toets. Eric benoemt fudge, boter en munt. Bosman Family Vineyards Optenhorst Chenin Blanc 2017 uit Wellington doet het ook goed. Gemaakt van oude ‘bush vine’ stokken uit 1952 (de op drie na oudste wijngaard van Zuid-Afrika en bijna in 2008 gerooid) van single vineyard Optenhorst, op een terroir van zachte leisteen in Paarl (bij Wellington). Goudkleurig, ik ruik mineralen en ananas, stevige wijn met veel bitters die een karakteristiek filmend laagje in de mond brengt.

De tweede serie blijkt na onthullen te bestaan uit wijnen van chardonnay. Maartens huis-Bourgogne Remoissenet Père & Fils Renommée Blanc 2016, is aangenaam, maar hier ‘wint’ voor mij de wijn uit Stellenboch. Renommée’ betekent ‘hernoemd’, in dit geval: gedeclasseerd. Druiven van percelen Chablis, Côte de Beaune en Mâconnais worden als AOC Bourgogne op de markt gebracht.De wijn wordt grotendeels vergist is oudere eiken vaten van 342 liter, en beperkt (30%) in nieuwe. Willem Jan ruikt subtiel mandarijn in de witte wijn. Een wat expressief tropische geur vind ik een grote kwaliteit, terwijl de smaak aardse tonen kent. Jordan Barrel Fermented Chardonnay 2018 uit Stellenbosch is gemaakt van 14-30 jaar oude stokken (op een bodem van gravel, zand en graniet op een laag van klei), vergist op Frans eikenhouten vaten van 228 liter (ongeveer ¼ nieuw, restant vaten van opeenvolgende oudere jaren) met 9 maanden ‘sur-lie’ rijping met omrollen van de vaten. Mijn aantekening: natte aarde, turf en boter in de geur, heel uitgebalanceerde wijn met vlotte hap sap smaak, je wilt snel een nieuwe slok, een nieuw glas. RobK benoemt vanille, jasmijn en abrikoos. Hij roemt de balans.

In de derde serie brengt Maarten wijnen die zijn gemaakt van cinsault en pinot noir, de ‘moeder’druiven van pinotage, waar ook twee wijnen van op tafel staan.  

Bosman Family Vineyards Cinsaut Twyfeling 2017, Wellington

“Cinsault is een jonge broer in de gevangenis – je hebt hem lief, maar praat nooit over hem”, heeft  wijnmaker Eben Sadie gezegd over cinsault. De wijn is vrij licht, doorzichtig. Een aanvankelijk prachtige geur met mocca, maar erg snel weg, vluchtig. Just benoemt anijs en braam. Gerard proeft ronde bitters en kersen. Mijn aantekeningen over de smaak: frivool, speels en sappig.

Remoissenet Père & Fils Renommée Rouge 2017 Bourgogne

Doorzichtige kleur, aardbei in de geur, karaktervolle smaak.

Bosman Family Vineyards Pinotage 2015 Wellington

Hartendief van Maarten. De wijn vergist in Frans (60%) en Amerikaans (40%) eiken vaten van 225 liter en 500 liter, met ‘push down’ en ‘pump over’ voor extra extractie van kleur en smaak. Warm, gebrande kruiden, kers, zwoele aanzet, sappige wijn, mooi nahangend.

Lemberg Spencer Pinotage 2014 Tulbaugh

Voornamelijk op fruit gemaakte stijl van wijn maken: ’s ochtends vroeg geoogst, druiven gekoeld bij sorteren en ontstelen en vóór vergisting 48 uur koude inweking. Houtrijping 12 maanden in deels nieuwe en deel gebruikte Frans eiken vaten van 225 liter en 300 liter.

Ongeklaard en ongefilterd gebotteld. Voor mij de mooiste wijn uit deze serie: morelkers, forse smaak met tannines en veel potentieel, prachtwijn. Karaktervol, boers.

In de vierde serie kan de Pauillac niet tippen aan The Legend Left Wing 2016 Windmeul, Paarl. 70% Cabernet Sauvignon, 20% Petit Verdot en 10% Merlot. Heeft 18 maanden houtrijping gehad in nieuwe Frans eiken vaten. De wijn is vernoemd naar een voormalige directeur van Windmeul, Theun Briers, die als ‘left wing’ in het Zuid-Afrikaanse rugbyteam de Springboks heeft gespeeld. Bruine rand. Toos benoemt de wijn als warm, zwoel, peperig, hoog in zuren. Mijn aantekeningen: bospaddestoelen in de geur, zoetje in de aandronk, vrij belegen overkomende smaak, mooi.

Bier na wijn: genieten al naar gelang je humeur en stemming

Rob van Ginneken brengt het thema Bier na wijn. Kunnen we karakteristieken die we aantreffen in wijn ook terugvinden in bier? Misschien een wat bijzonder thema voor de wijnsociëteit. Maar helemaal niet voor de levensgenieter. Die kiest sowieso al een wijn die past bij humeur en stemming. Steven Spurrier beschreef dat zijn ‘ideale kelder’ een wijn bevatte voor ieder humeur en gelegenheid. Laten we wel zijn: soms heb je meer trek in een glas bier. En veel van ons kiezen ’s avonds graag voor een glas gedistilleerd. Wat ook prachtig kan zijn. 

Rob heeft altijd doordachte proeverijen. Hij verontschuldigt zich dat deze proeverij ‘intuïtief’ is samengesteld. Al bij de eerste serie blijkt dat die intuïtie geweldig werkt. Een heel mooie vintage champagne Paul Bar 2012 om te starten. Verwennerij. De Petrus Aged Pale en Duchesse de Bourgogne hebben op zijn minst in de geur herkenbare karakteristieken. Een fijne start. 

De fraaie Le Clos du Caillou 2015 Quartz Châteauneuf du Pape heeft mooie Rhône karakteristieken, is nog te jong om stallucht te ruiken. Brett noemt Rob dat. Ik ruik wel kreupelhout, kruidkoek, drop en tijm bij een hele prettig soepele smaak, een warme smaak ook. Een énorme stallucht komt naar voren in de prachtige Marriage Parfait, een elegante Geuze 2015 van Boon. De Orval – mag je me op een zonnig terras als ik met gesloten ogen geniet van de zon voor kriebelen – krijgt minder bijval.

De nieuwe wereld serie opent met een Muratie 2014 Stellenbosch Semillon, een orange wijn, met de toepasselijke naam Orange is the new white. Totaal niet mijn smaak. Ja, zeggen de proevers, als je daar een bier naast zet, komt die altijd goed naar voren. We zijn een sociëteit met sceptische leden. Die overigens vaak wel gelijk hebben, nu ook. De Knife & Axe van brouwerij de Molen heeft een geur met koriander en moutgeur. Een heel prettige smaak, rondeur en een bittertje. Petje af. 

Bij de volgende serie een heel fraaie Australische shiraz uit de Barossa Valley: Sint John’s Road 2015 Block 3 – daar staan 85 jaar oude stokken. Mijn aantekeningen: warm, morellenkers, wat chocolade, mocca, volle en krachtige smaak die ik erg kan waarderen. Het enige puntje is een wat branderige afdronk, maar hey… je kan niet alles hebben. De uit Rome afkomstige Triple Tre Fontaine kon ik helemaal niet waarderen: een geur van lever en synthetische geur van wc opfrisser. Als je daar eenmaal aan denkt (denk niet aan de roze olifant in de kamer)… nou ja, ik hoef het niet uit te leggen, dan komt het met de smaak niet goed. 

We doen nog een heuse pepsi test met ’s werelds beste bier Westvleteren én het bier waarvan wordt gezegd dat het een vergelijkbare smaak heeft. Totáál niet, zegt Berry. Andere vinden gelijkenis. Ik denk de zuren te herkennen van de Bernardus 12 en dat blijkt later correct. Een bier met expressieve geur, veel rondeur en heel aangenaam. Geweldig in deze tijd van het jaar, als je na een regenbui binnenkomt. Just typeert met pure chocolade, die hij verkiest boven melkchocolade. Maar ik vind melkchocolade lekkerder, zegt Rob, die inderdaad de voorkeur geeft aan het tweede flesje. Iets lichter van kleur, iets meer zoet in de smaak, ik vind de smaak harmonieuzer en verfijnder: Westvleteren!

Een fraai gerijpte Douro, Quinta do Noval 2009, is de afsluiter bij kazen, hausmacher worst en ham.

Constantia, vroeger legendarisch vanwege dessertwijn, maakt nu een revival door

Constantia is het oudste wijngebied van Zuid-Afrika. Hier werd door Jan van Riebeeck in 1659 de eerste Kaapse wijn gemaakt. Het gebied heeft zijn naam te danken aan het historische landgoed Constantie, dat in Kaaps-Hollandse stijl door Simon van der Stel als gouverneur van de Kaap de Goede Hoop werd gebouwd. We hadden niet eerder een maidenproeverij met een thema gebaseerd op de eigen naam. Leila Wijnhoven (Constancia) legt er eer mee in. Tien wijnen staan op tafel. Enkele uitstapjes naar Stellenbosch, voor de vonkelwijnen en een pinotage. We proeven geen Steen/Chenin omdat die niet is aangeplant in Constantia. Maar wel Sauvignon Blanc, Chardonnay, Shiraz, Merlot, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Petit Verdot en Muscat de Frontignan. Constantia is beroemd vanwege legendarische dessertwijnen. De wijngaarden van Constantia liggen tegen de hellingen van de Constantiaberg, een uitloper van de Tafelberg met uitzicht op Kaapstad. Er heerst een voor de wijnbouw uitstekend gematigd mediterraan klimaat. De wijnstokken profiteren in de middag van de schaduw van de 600 meter hoge berg en van de koele zeebries vanuit de Valsbaai en de Atlantische Oceaan.

Klein Constantia 2015 Sauvignon Blanc Metis

Duidelijk enkele stappen hoger dan de ‘gewone’ Sauvignon Blanc. Ik ruikvuursteen en buxus, heel levendige, sappige wijn met een hoge zuurgraad. Doet een beetje denken aan Sancerre, dacht ik. En wat blijkt: wijnbouwer Pascal Jolivet uit Sancerre adviseert. Valerie prijst het tropisch fruit in de geur, Just benoemt graniet en iets ziltigs. Mooie wijn.

Groot Constantia 2016 Syrah

Lekker donkere kleur, met een geur waar ik van hou: diep, rijk met ceder, peper en tabak. Hele mooie geur, complex. Sappige wijn met goede zuurgraad.

Buitenverwachting 2016 Meifort

Hartendiefje van Leila. Bordeaux blend van Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc en Merlot. Kindermoord voor mijn gevoel, want ik vind dit een oplegwijn, maar andere meningen (lekker drinken!) zijn er ook. Noel ruikt teer, koffie en chocolade. Ik ruik stevige mineraliteit en vervolgens hoge zuurgraad en bitters. Uitstekende prijs/kwaliteitverhouding.

Groot Constantia 2016 Gouverneurs Reserve

Ook een mooie wijn van Bordeaux blend, als de vorige, nu aangevuld met Petit Verdot. Wat meer warm van karakter: gestoofde kers, zoetig, zwoel, ceder. Wildwijn. Als ik de documentatie krijg, zie ik wel dat deze wijn twee keer zo duur is als de vorige.

Buitenverwachting 1769 Noble Late Harvest 2015

Voortreffelijke dessertwijn: abrikozen, honing, kaneel, jammig, bedwelmende geur. Mooie zuren die de wijn heel levendig maken.

Klein Constantia 2013 Vin de Constance

Abrikoos, prachtige balans. Raffinement en verfijning.