Ode aan de entrepeneur - genieter Dirk Niepoort

Stel je hebt een wat onrustige natuur. Je bent niet in de wieg gelegd om op de traditionele manier te leren. Jouw kwaliteit is dat je een tikje rebels bent, en vooral veel ideeën hebt. Als je dan je passie ontdekt, dan kan je daarin helemaal opgaan. Dirk Niepoort is zo iemand. Hij dwingt bewondering af. Van de te vroeg overleden wijnschrijver René van Heusden: “Niemand anders in de wereld belichaamt wijn zoals Dirk Niepoort dat doet. Letterlijk. Hij maakt wijn, drinkt wijn en leeft wijn. Zonder enige remming, intens, altijd op zoek naar iets nieuws. Een fenomeen zonder weerga. Hij heeft geen diploma oenologie, maar creëert wel de ene wijn na de andere.” Bewondering van zus Verena: ”Dirk wil unieke wijnen creëren. Open, onbevangen; rusteloos om nieuwe wegen te bewandelen. Met hem samenwerken, is even uitdagend als bevredigend. Hij is altijd druk, maar toch beschikbaar. Kom alleen niet aan met kledingvoorschriften, agenda’s of vergaderingen. Daar heeft hij een broertje aan dood.” De proeverij van Hans Lodewijkx is een ode aan de entrepeneur – genieter Dirk Niepoort.

De wijngaarden waar de druiven voor de Charme groeien, Vale de Mendiz

“We hebben een historie van 2.000 jaar wijnmaken, maar 1.950 jaar van slecht wijnmaken.” Tja, wie dat zegt… heeft iets te bewijzen. Het is een provocatieve man, die Dirk. Vader Rolf vond Dirks eerste wijn, Robustus 1990, een ramp. De wijn werd gemaakt van de wijngaard die nu de Batuta voortbrengt. Een wijn die ook in onze proeverij indruk maakt. We proeven dertien wijnen. Waar ik enkele interessante uitlicht.

Bioma Tinto 2013 Douro

Biologische wijn. Hartendief van Hans. Van schist en leisteen terroir. Twaalf maanden gerijpt in gebruikte 5.000 liter portvaten, niet geklaard en niet gefilterd. Zwoele geur. Zoethout. Zachte aandronk, harmonieuze en krachtige smaak. Rondeur, aangenaam. Elegant, zegt Claartje. Spannend, zegt Leila. Boers, zegt Berry. Ik noteer verder: elegant, kers, aardbei, tabak.

Conciso 2012 Dão

Van graniet bodem. 80 tot 100 jarige stokken. Merendeels gemaakt van Baga en Jaen druiven. 50% met steeltjes vergist, dat geeft tannine. 20 maanden gerijpt op fusten van 2.500 liter. Voor mij is dit dé wijn van de proeverij. Een rijke geur, die zich als een pauwenstaart ontvouwt. Morellenkersen. Ik vind de geur spectaculair, Bourgondisch. Kreupelhout en bospaddenstoelen. Een zachte aandronk met een elegante, sappige, verfijnde smaak. Ik noteer verder: eucalyptus, kersen, stal en leer. 

Poeirinho 2012 Baïrrada

Hartendief van Hans. Gemaakt van 100% baga druiven. Die 100 jaar oud zijn. Kleine opbrengst dus, zeer geconcentreerd. Niet gefilterd, 20 maanden gelagerd op gebruikte vaten. Het is niet zo’n gemakkelijke druif, die baga, waarvan de wijn pas in de loop van de tijd zijn ware charme laat zien. Een heel doordrinkbare wijn, zachte aandronk. Geparfumeerde geur met aardse tonen. Lijm. Dennengeur. Ik noteer: aards, tikje groen, tannine in het kwadraat. Laurier. Zoveel is zeker: een wijn die heel geschikt is voor de liefhebberskelder. Geweldig leuk om te volgen.

Batuta 2013 Douro

Deze wijn is gemaakt van een mix van druiven met als belangrijkste: touriga franca, touriga roriz, rufete en malvasia preta. We proefden de wijn in 2016 en toen schreef Noël erover. “In 1999 gelanceerd met als doel een kwalitatief hoogwaardige en toch elegante Dourowijn te maken. Genoemd naar de baton, het stokje van de orkestdirigent. De druiven komen van Quinta do Carril, een wijngaard met stokken van meer dan 70 jaar oud, en van twee wijngaarden met meer dan 100 jaar oude wijnstokken op een hoogte van 750 meter. Batuta is een krachtige wijn met groot ouderingspotentieel. Donkerrood, mooie neus met bramen en cacao die ook terugkomen in de smaak. Is nog groenig jong, steeltjes tannines. Niet agressief of overdonderend in de aanzet maar wel vasthoudend. Veel te jong nu nog. Bijzondere wijn.” Twee jaar later noemt Noël deze wijn die 22 maanden in vaten van Frans eikenhout heeft gerijpt een vrolijke wijn. Mijn aantekeningen: kreupelhout, goede zuren en goede balans, mooie bitters, mist wat spanning.

Jonge touriga national is lekker bij bloedworst

Dan denk je: oké, kan die Batuta rijpen? We zijn bofferds als leden van de wijnsociëteit, want er staat óók een dertien jaar oude Batuta op de proeftafel. 

Wijnschrijver Victoria Moore, auteur van de wijn-spijs bijbel, noemt wijnen van touriga national wijnen met diepgang en iets wilds erin - alsof er een afschrikwekkend wezen  op je deur bonst. Jonge wijn van touriga national is schoppend en bokkend als een ongetemd paard, vanwege de aangename botsing van woest en vol, ideaal bij bloedworst.

Batuta 2005 Douro

De druivensamenstelling is net even anders, met méér tinta roriz en ook touriga national. De wijn verbleef 20 maanden in Frans eikenhout. Mij valt op dat het alcoholpercentage in dit jaar iets hoger ligt (14%). Of het nou komt door mijn voorliefde voor gerijpte wijnen, maar deze 2005 bevalt me ineens stukken beter dan de 2013. Noël benoemt de complexiteit: lakritz, drop en chocolade. Hij noemt de 2005 een fijne wijn. Mijn aantekeningen: open geur, kruidig, een bredere geur met pure chocolade, kers, leer, tabak, herfstbos. Kortom: prachtig. Zachte aandronk met veel kracht in de smaak, lange nasmaak. Voortreffelijk glas. 

Charme 2013 Douro

Dit is een cultwijn. Ik hoor proevers die zeggen dat het een lekkere wijn is. En vervolgens wat sippig kijken als ze de prijs horen. In mijn eenvoudige indeling doordeweeks-zondag-feestwijn behoort deze absoluut tot de laatste categorie. Gemaakt van tinta roriz, touriga franca en andere autochtone druiven. Die staan in de Vale de Mendiz, op 300 tot 350 meter hoogte en zijn 70 tot 100 jaar oud. De druiven worden met de voeten getreden en rijpt 15 tot 20 maanden in Frans eikenhouten vaten. Interessant: we proefden Charme 2007 vijf jaar geleden (klik hier en je komt bij de notities). Ik ben heel enthousiast. Roodbruine kleur. Complexe geur met koffie, toffee, leer, tabak. Geweldig rijke smaak die speels prettige bitters op de tong laat komen, uitermate gebalanceerd. Vrolijk en charmant. De opbrengsten zijn erg laag, zo’n 15 hectoliter per hectare. Dirk Niepoort wil met Charme een wijn maken die gemodelleerd is naar Bourgogne met veel finesse. Dat is volledig gelukt. 

Geweldig leuke proeverij waarin de ene mening diametraal tegenover de andere staat. Het zou goed zijn als we dat accepteren en niet geforceerd naar consistente meningen streven. Ik heb zo’n idee dat Dirk die ‘battle’ van meningen met genoegen zou bekijken.  

Natuurwijnen | Dwarsdenkers | Querulanten op herhaling

Catherine en Pierre Breton

Hans Lodewijkx brengt natuurwijnen van dwarsdenkers op tafel. Querulanten op herhaling: Om de halve garen. De buitenbeentjes. De rebellen. De onruststokers. De vreemde eenden in de dagelijkse bijt. Degenen die het anders zien. Die niet gek zijn op regeltjes. En geen respect hebben voor de stand van zaken. Je kunt ze napraten. Tegenspreken. Ophemelen. Of omlaag halen. Het enige wat je niet kunt is: om ze heen. Want zij brengen verandering. Brengen de wijnwereld verder. En waar sommige mensen malloten zien, zien wij genieën. Omdat de mensen die gek genoeg zijn, dat ze denken de wijnwereld te kunnen veranderen, degene zijn… die het doen.

We hebben bijzondere wijnen op tafel. Dat blijkt uit de commentaren die ik krijg op delectable (een soort facebook van wijn met vrienden van over de hele wereld die proefnotities delen). De iconische Morgon van Lapierre krijgt commentaren als Always fantastic. En: Way to go.  Over Lunar chardonnay schrijft Ted Corvey: What a find. Been dying to try this. Love this producer. Ha, wij drinken dat op een doordeweekse dinsdagavond.

Sans Pagne 2016, Ludovic Chanson

Komt uit Montlouis, Loire, maar is vin de france. Meestal een goed teken : de wijnbouwer lapt dan de regels aan zijn laars. Precies: een querulant. Deze wijn is gemaakt van chardonnay en sauvignon. Zoiets krijgen we niet vaak in het glas. Ik vind deze wijn ‘zonder lendedoek’ meteen sympathiek. Het zou een lichte IPA kunnen zijn, zegt Willem Jan. Mijn aantekeningen: appelsap, karton, aangenaam zoetje en een ijzerig bittertje. Het zou warempel een cider kunnen zijn. Eigenzinnig glas.

Twee wijnen van Alvarinho worden door geen enkele proever herkend. Een week voor het clubkampioenschap. Verdorie. De Soalheiro Terramatter 2015 heeft een jaar meer fles en dat proef je. Straffe zuren, vind ik, een echte eetwijn. Wel een die véél te bieden heeft: impressies van brandnetel en buxus, ik hoor appel, amandel, boter, ananas, nog eens buxus, drop, honingachtig en mandarijn. Kom er maar eens om, alles in één wijn.

Drie Oranje wijnen staan op tafel. De tien jaar oude Lunar 2008 Chardonnay uit Slovenië wordt gemaakt door druiven te ontstelen en ongeperst in het vat gedaan. De wijn blijft 240 dagen in contact met de schillen. Louter positieve commentaren. Annemiek mooi geel, appelig, ruikt (positief) zuurkoolvat, aangenaam glas. Just ruikt zowel ontbijtkoek als boterkoek, narcis, bloesem en citrus. Mijn aantekeningen: abrikoos en appelperenstroop, enorm veel bitters.

Morgon 2016 Lapierre

Herkenbaar gmay, zegt Toos, zuren en bitters mooi in balans, in de geur framboos én aardbei. De wijn is iets meer gesloten dan een Beaujolais Villages  2016 van Karim Vionnet die we ernaast proeven. Uiterst frivole wijn met veel frambozen, wijn zoals wijn bedoeld is: geeft véél plezier.

Eric beschrijft de volgende wijn qua geur nog neutraal tot positief, maar bij de smaak trekt hij een grimasgezicht: vies! Ik val van mijn stoel. We zien hier hetzelfde als in de querulantenproeverij in 2012: de meningen lopen ver uiteen.

Bourgueil 2016 Trinche! Catherine & Pierre Breton

Deze wijn van cabernet franc heeft héle hoge zuren. Wie daar doorheen kan proeven ervaart veel moois. Frivool en expressieve geur. Mooi rijke en ronde smaak. Prachtig zoet fruit in de geur. Willem Jan benoemt kersen. En misschien heel ver weg zit er nog wat paprika. Willem Jan slikt álles in wat hij al jaren roept over cabernet franc. Want dit is razend lekker.  

Les Temps de Cerises 2016 Axel Prüfer

Gemaakt van gelijke delen merlot en grenache, aangevuld met 20% blend van carignan, cinsault en aramon. Uit de proefnotities komen zoveel impressies naar voren dat we de wijn complex zouden kunnen noemen. In mijn aantekeningen staat echter tikje eendimensionaal. Maar ook: sappig, vitaal, mocca. Pioenroos! Enorm rijke en brede geur.

Peyrouzelles Causse Marines 2016 Patrice Lescarret

Het etiket met de clownsneus. Gemaakt van een mix van druiven: braucol (=fer sarvadou), syrah, duras, alicante, prunelart en jurancon. Deze wijn heeft een klein rubbertje en veel kruiden. Best een hoge zuurgraad (veel natuurwijnen hebben dat) en rondeur en sap. We proeven dit type wijnen te weinig, zegt Hans Lodewijkx. 

Salade gresiers de canard, laat de lente maar komen

Domaine du Cros 2015 Lo sang del Pais, Marcillac, Philippe et Julien Teulier

Gemaakt van fer sarvadou. Voor mij is dit – naast de Lunar chardonnay – dé wijn van de proeverij. Vanwege een onverslaanbare prijs/kwaliteit verhouding. Hier een doosje van en de lente kan beginnen. Met wat hachee op regenachtige dagen. En salades als je al buiten kunt eten, zoals met geconfijte eendenmaagjes. De wijn heeft mocca en een rijke geur en smaak. Goede balans, heel karaktervol.