Wijn, boek en wijsheid: systematisch proeven

We proeven wijnen van twee druiven: Gamay en Pinot noir. Dat is een bewuste keuze van Hans van der Horst. Hij wil ons systematisch laten proeven. We krijgen een formulier met daarop in de eerste kolom, onder elkaar, de dominantie aroma’s van beide druiven. Zo staan daar de voor Gamay typische geuren/smaken als: blauwe bes, framboos, viooltjes, potaarde, banaan, aalbes, zure kers, boysenbes. En bij Pinot noir: cranberry, kers, framboos, kruidnagel, paddestoel, cranberry, rode kers, framboos, zwarte pruim (bron: cursusboek van Wine Folly). Hans vraagt ons om bij iedere wijn aan te kruisen welke aroma’s we herkennen. Hij drukt ons op het hart dat zorgvuldig te doen, in de hoop/verwachting dat we samen op één lijn kunnen komen. Dát zou voor hem een grote meerwaarde zijn voor het gezamenlijk in clubverband determineren van wijnen. Daarmee is ook meteen het thema van deze proefavond verklaard: “wijn, boek en wijsheid”. Overigens zijn onze partners óók waardevolloe bronnen, Ton proeft mee. “Ton houdt van goede wijnen en ik zorg ervoor dat ze die krijgt!”

Op tafel staan schaaltjes met rood fruit: frambozen, blauwe bessen en cranberries. Even later mogen we ook ruiken aan geurmonsters met viooltjes en kruidnagel.

De indrinker is Bründlmayer Brut reserve 2016. Een fijne frisse wijn, met ruim voldoende ‘mousse’ in de mond.

We starten met het echte werk: herken systematisch de druif! We krijgen twee glazen: ééntje met Gamay, de ander met Pinot noir. Aan ons de missie de druif te herkennen, aan de hand van het formulier. Daar gaan we...

De eerste serie is Domaine Xavier Besson, Le Haut Colombier, Givry, 2017 (pinot) en Jean Paul Brun, l’Ancien, 2017 (gamay). Beide zijn zeer transparante wijnen. We zijn het erover eens dat de tweede meer kruidnagel heeft. En dan gebeurt het. De discussie is losgebarsten. Links, rechts, formulier, kolom, wat waar en nog veel meer. Voor mij als ‘notulist’ geen lijn in te ontdekken. Ik kan ook niet multitasken. Later blijkt dat ik dit gevoel meermaals zal hebben...

Serie 2 bestaat uit drie wijnen. Kees herkent in Domaine Cheysson, Chiroubles, 2017 (gamay) de viooltjes en banaan. In Lawson’s Dry Hills, Marlborough, 2017 (pinot noir) neemt hij kers en kruidnagel waar. En in Barkan vineyards, Classic, Negev Israël, 2016 (pinot noir) paddestoel en kruidnagel. Goed gedaan! Over de kwaliteit van de Lawson’s verschillen de meningen nogal. Sommigen zijn lyrisch, ik minder.

Serie 3 bevat 2 x gamay en 1 x pinot noir. Ik beken, ik vind het niet makkelijk. De eerste is heerlijk. Het is Thörle, Saulheim, 2016 (spätburgunder = pinot noir). Zeer transparant, frisse zuren, tannines en ook wat koffie. Door dat laatste zeg Willem Jan dat het wel pinot noir moet zijn. Overigens staat koffie niet op de lijst met (vanavond) toegestane aroma’s. Bij Domaine Pascal & Annick Quenard, Savoie, Gamay, 2016 (gamay) ontstaat alweer discussie over zoet, zuur, Limburg, Amerikaans, en raak ik de draad weer kwijt. We proeven ook Michel Troisgros & Stéphane Sérol, Les Blondins, 2017 (gamay). Ik misplaatste deze als pinot noir.

De laatste serie, met steviger wijnen. Over Purcari, Moldavië, 2016 (pinot noir) zegt Noël dat het een ‘warme’ wijn is, zwoel, koffie, tannines en voor hem uit de Nieuwe Wereld komt.  Jean Paul Canitz, Muratie, Zuid Afrika, 2016 (pinot noir) wordt keurig gepositioneerd in Zuid Afrika! Meerderen herkennen het rubber. De derde wijn van deze serie is Domaine Anita Moulin à Vent, Très vieille vignes, Les Caves 2017 (gamay). Annemiek en anderen herkennen duidelijk de viooltjes.

Nu we door alle gamay’s en pinot noirs heen zijn vraagt Hans ons of het werkt om constructief en systematisch te proeven? Claartje zegt trots dat ze volgens het formulier heeft geproefd en er - maar - twee fout heeft. Anderen bekennen dat het moeilijk is om de ‘oude’ gewoonte los te laten. Zo bekent een lid eerlijk dat hij nog steeds een conclusie verbindt aan het proeven en er vanavond dan maar de bij zijn conclusie passende verklaring heeft gezocht. Foei! Ik denk dat Hans zijn doel van de avond met glans heeft bereikt. Een glimlach op zijn gezicht doet mij die conclusie trekken.

Hans trakteert ons nog op een zoete uitdrinker: Landauer, Ruster Ausbruch, Oostenrijk, 2012 (furmint en pinot blanc). De zoete wijnen uit Rust kennen een lange historie. Net als bij  Sauternes en Tokaj zijn de druiven in meerdere rondes, één voor één (‘Ausbruch’) geoogst. Edele rotting (botrytis) heeft dan zijn werk gedaan. De druiven zijn ineen geschrompeld, waardoor de zoetheid is geconcentreerd. Deze Trockenbeerenauslese herbergt de spannende combinatie van zoet en toch fris, bloemen en edele rot. Een prachtig slot van een mooie proefavond.

Verslag en proefnotities Eric Hoepelman 

Wie schoan os Limburg is

Wijndomein Apostelhoeve

Saskia Nijssen ging op bezoek bij wijnboeren en festivals. Ze stelde een (maiden)proeverij samen van Limburgse wijn. Een mooie eerste proeverij. Met wijnen uit Belgisch en Nederlands Limburg. Wit, rood en mousserend. De mousserende wijnen springen er in deze proeverij voor mij uit. Saskia komt uit midden Nederland, waar onder meer in Zeist ook een wijngaard ligt. Maar ze heeft toch Zuiderlijke gevoelens en esprit. Wie schoan os Limburg is / Begrip toch nemes / Es allein de Zuderling / Dae Limburg leef is / Want door de jaore heen / Bleef Limburg onbetwis / 't Stukske Nederland / Dat 't schoanste is / Want door de jaore heen / Bleef Limburg onbetwis / 't Stukske Nederland / Dat 't schoanste is. Want het is níet alleen de Limburger die snapt dat de wijn die hier vandaag komt de moeite waard is. Sinds 2018 hebben Mergelland en Maasvallei een BOB, een beschermde oorsprongsbenaming. Er zijn regels voor toegestane druiven. Er is een maximale opbrengst gedefinieerd. Voor de toekenning van het label vindt steeds een analytische en organoleptische keuring plaats.

Apostelhoeve 2018 Auxerrois

In 1970 werden de eerste wijnstokken geplant op de zuidhellingen van het Jekerdal in Maastricht. Op de Louwberg ligt Nederlands oudste wijndomein. Hele lichte en zelfs waterige kleur. Strakke smaak met sappigheid en goede zuren, citrus in de smaak. Hartendiefje van Saskia.

Wijngoed Thorn 2017 Riesling

Ik vind dit een eetwijn, vanwege de hoge zuurgraad. De neus is buitengewoon expressief, geparfumeerd bijna, ik ruik jasmijn. Rob noemt de wijn interessant en hij ruikt tonen van sinaasappel, honing en tabak. Ik vind de geur bij deze wijn meer beloven dan de smaak waarmaakt.

Apostelhoeve 2018 Riesling

Sappige wijn met een geur die als een pauwestaart open gaat en steeds nieuwe impressies geeft. Smaak met citrus. Rob noemt de wijn ‘mooi als geheel’. Valerie prijst de mineralen en zegt Apostelhoeve fijner en eleganter te vinden.

Wijndomein Aldeneyck

De pinot gris van de Nederlandse en Belgische domeinen is van de zomer sterk geprezen door sommeliers en wijnschrijvers. Apostelhoeve overtrof Trimbachs pinot gris in fraîcheur en smaakvariatie. In deze proeverij staan de pinots gris van Aldeneyck, de gewone en de houtgerijpte. Ze kregen geen open doekje. Toos noemde de pinot gris 2016 dunnetjes, Noël miste het spel in de wijn. Hij vindt de pinot gris barrique 2016 de leukere wijn. Mijn aantekeningen daarvan zijn: amandelbitters, sappig en met goede zuren.

Aldeneyck 2016 pinot noir barrique

Deze wijn  wint mij snel. Eric ruikt kersen en getoast hout, veel getoast hout. Ik ruik aardbei en vind de wijn elegant en liefelijk. Later komen er tonen van cacao en chocolade. Schenk dit bij een mooie carpaccio op het terras als de zon flink gaat schijnen. Genieten. 

De mousserende wijnen springen er in deze proeverij voor mij uit.

Aldeneyck Pinot Brut

Prachtige expressieve geur. Frivool. Speels. Fruitig. Sappige smaak met goede zuren. Een feestje als aperitief.

Genoels Elderen Zwarte Parel

Kasteel Genoels-elderen is met 22 ha wijngaarden het grootste wijngoed van België. Op de beste hellingen van de Limburgse heuvels werden vanaf 1991 Chardonnay en Pinot Noir stokken geplant. Ze gedijen goed in Haspengouw. Genoels-Elderen maakt de Zwarte Parel volledig gelagerd in roestvrijstalen cuves. Bij het bottelen wordt er gist en suiker toegevoegd waardoor er een hergisting op fles gaat plaatsvinden. Door deze hergisting ontstaat er koolzuur in de fles. Volgens de Méthode Traditionnelle wordt deze wijn gemaakt en rijpt vervolgens minimaal 18 maanden op fles. Veel mousse valt al op bij het inschenken. Gelere kleur. Deze wijn van chardonnay heeft een gerijpte geur, ik ruik wat bouillon. De wijn heeft meer body dan de frivole Aldeneyck en in de smaak duidelijk appeltjes. Een feestje bij de maaltijd.

Tweede plaats op het Nederlands Kampioenschap

Diederick, Eric, Martijn en Willem Jan hebben een tweede plaats behaald op het Nederlands Kampioenschap Blindproeven. Van harte gefeliciteerd!

Ons Brabantse Wijnsocieteit 'tweede' team eindigde nét achter de winnaars, die slechts acht punten meer scoorden. Opdracht was om zes witte en zes rode wijnen te benoemen. Van welke druif gemaakt? Uit welk land? Welke appelatie/herkomst? Welk jaar? En welke producent? 

Proefruimte in Soesterberg

In Soesterberg kwamen achtereenvolgens op tafel: sauvignon blanc uit Oostenrijk, Chardonnay uit Frankrijk, Chenin Blanc uit Frankrijk, Riesling uit Duitsland, Gamay uit Frankrijk, Sangiovese uit Italië, Cabernet Sauvignon uit Libanon, Zinfandel uit USA, Syrah uit Frankrijk, Cabernet Sauvignon uit Spanje en 20 jaar oude Port. 

De Brabantse Wijnsocieteit was goed vertegenwoordigd dit jaar. Het 'eerste' team van Berry, Noel, Peter en Rob was teleurstellend en onze Wine Queens Annemiek, Leila, Toos, Valerie en coach Claartje maakte hun debuut. Als het winnende team niet deelneemt aan het Wereldkampioenschap in het najaar in Frankrijk, komt 'ons' team daarvoor in aanmerking. 

Verdienstelijk debuut

Succes op het NK komt je niet aanwaaien. De verschillend e teams oefenden buiten onze normale dinsdagproeverijen extra op vrijdagavond. En dat gaat er serieus aan toe. Zo proefden de mannen iedere avond competitief en het moet gezegd... team twee won verschillende van die oefenproeverijen. Zij mogen zich nu team een gaan noemen. Vanzelfsprekend.  Speciale vermelding nog voor Diederick, vorig jaar derde, nu tweede, en volgend jaar...

Wine Queens preluderen op goed NK resultaat

Toos Dusee organiseerde een ‘generale repetitie’ voor het aankomend Nederlands Kampioenschap blindproeven. Vijf witte wijnen, vijf rode wijnen en een witte uitdrinker van ‘all over the world’ blind proeven. Het nieuwe team van Wine Queens wist deze proeverij de winst op te eisen. Zij wisten méér landen goed te determineren dan enige ander team en behaalde ook de hoogste score.

Was het moeilijk? Ach, wat zal ik zeggen. Met achtereenvolgens wijnen van Assyrtiko, Furmint, Viura, Chardonnay, Sauvignon/Semillon, Agiorgitiko/Syrah, Spätburgunder, Zinfandel, Cabernet/Cinsault/Carignan en Aglianico moet het te doen zijn… Nee natuurlijk niet! Het is onmenselijk moeilijk.

Twee voorbeelden.

Assyrtiko Wild Ferment 2017 Gai’a Santinori. Een wijn die ik ken, maar niet herken. Van de Egeïsche eilanden. Gemaakt met wilde gisten. Mijn aantekeningen: mineralen, kattepis, buxus. Goede zuren. Concentraat, hangt na met duidelijke bitters. Geen allemansvriend. Ik opper Sauvignon, vanwege de buxus. Rob zegt Chardonnay, ik val van mijn stoel. Noël en Eric noemen nog twee andere druiven, waaronder Albariño. Lekker. Niemand claimt met zekerheid de wijn te kennen. En dus moeten we het hebben van de dialoog. Uiteindelijk plaatsen we de wijn in Spanje. Gemaakt van Verdejo. Fout.

De eerste rode wijn heeft een explosie van fruit. Aardbeien. Paarse kleur. Dat móet Gamay zijn, een hoge Cru de Beaujolais. Nu zijn we het best snel eens met elkaar. Dat geeft instant een beter gevoel. Maar… het blijkt een Griekse wijn te zijn van Gai’a Koutsi Hillside 2017 van Peloponissos. Gemaakt van de Syrah druif en Agiorgitiko. Het kan dus fout gaan met veel dialoog – vaak is er dan een proever die het individueel wel goed weet. Dan moet je sterk in je schoenen staan om vol te houden dat jíj de juiste oplossing kent. Het kan ook fout gaan als je het heel erg met elkaar eens bent.

De drie teams die onze eer gaan verdedigen in Soesterberg véél succes.