Bestuderen van bijzondere Bourgognes

Of het nu een liefelijke lentedag is waarop je de vogels voor het eerst weer hoort kwetteren, een zilte zomerdag met een lunch aan zee, een woeste winterdag met sneeuwstormen, Bourgogne drinken is altijd passend. Maar toch… Bourgogne past het beste bij heerlijke herfstdagen met slagregens, grijs en somber weer, waarbij je mopperend thuiskomt vanwege onverwachte files of door blaadjes-op-de-rails vertraagde treinen. Liefst maak je een houtkachel of open haard aan, anders herlees je dicht bij de verwarming een Tom Poes en Ollie B. Bommel bundel, die altijd eindigt in een eenvoudige doch voedzame maaltijd in het kasteel. Kleur de herfst met Bourgogne!

 

Noël Geisen kent de weg in Bourgogne, kent de verschillen in de jaren en zet van vriendelijke coöperatiewijn tot aristocratische grootheid geregeld op tafel. Een selectie van zijn interessante en leerzame proeverij, waarin we bijzondere bourgognes bestuderen.

Mâcon Azé Cuvee Acacia 2011Cave d’Aze

Wie alleen naar de kleur kijkt, vergist zich vlot een jaar of vijf tot tien bij het inschatten van de leeftijd. Deze oud goudkleurige wijn van 100% chardonnay krijgt de kleur door rijping op acaciahout. Eikenhout is natuurlijk het meest gebruikt voor wijnvaten, maar er wordt ook kersenhout gebruikt in Veneto voor ripasso wijnen, kastanjevaten voor port en dus acacia vaten voor deze Bourgogne. Zoete wijnen van petit manseng, muscadelle en mauzac werden altijd al op acacia vaten opgevoed. Acacia vaten geven minder houttoasting dan eiken vaten, maar wel structuur en body, terwijl het fruitkarakter meer nadrukkelijk naar voren komt. De meningen over de wijn lopen uiteen. Toos zegt dat de wijn weinig geur heeft, Kees benoemt hazelnoot en bloemen. Nello complimenteert de wijn met goede nervositeit en vitaliteit. Ik vind de wijn reuze geschikt als culinaire wijn, bij de maaltijd: peer en amandel in de geur, een zweem van honing en een lichte oxydatieve toets. De wijn heeft veel bitters in de smaak en is karaktervol. Heel interessant glas.  

Mâcon-Vilages 2011 Lieux-dit Clos de Mont-Rachet, Vignerons de Buxy

Een chardonnay van een andere coöperatie, die veel herkenbaarder is dan de Macon Azé. True to type. Paul benoemt narcis, meloen, mineralen en boterigheid. Claartje ruikt bouillon en een botertje, de wijn is nog straf en heeft een lange afdronk. Mijn aantekeningen: stinkertje in de geur, da’s best prettig. Een strakke wijn, bepaald geen allemansvriend, in de geur citrus en mineralen, de wijn is mooier en mooier naarmate de wijn langer in het glas staat. De wijn komt van een kalkhoudende wijngaard met klei en kalksteen van 6 hectares in het centrum van Savigny sur Grosne, de monniken van de abdij van Cluny maakten hier vroeger al wijn. 

Givry Premier Cru Les Grand Pretants 2009 Michel Sarrazin

Hartendief van Noël. Het is té gemakkelijk om een link te leggen naar de naam: een wijn die grote pret brengt. Flauw grapje. Maar de commentaren bij deze wijn zijn veelzeggend. Nello zegt: de wijn is lactaal en lekker. Toos klasseert de wijn als elegant en verfijnd. Ik heb de pech dat  ik deze wijn proef na de Morey Saint Denis, die als tweede stond opgesteld, daar heeft de wijn wat last van. Dit is een stevige wijn met inhoud blijkt uit mijn aantekeningen, met in de geur aardbei, tabak en kruidnagel. 

Morey Saint Denis Cuvee Pape Jean Paul II 2009 Chistophe Bryczek

Deze wijn brancht Henk in bij onze werkavond en de wijn kreeg toen gemengde reacties, sommigen vonden de wijn tegen oxydatie aanzitten. De wijn is gemaakt van een wijngaard met oude stokken uit 1920. Paul noemt de wijn zááálig vanwege de zoete tannines. Ik ben ook liefhebber van deze cuvee, die stevig in de alcohol zit, maar verder louter positeve gevoelens en associaties oproept: mocca, caramel, rondeur in de mond, goede zuren en fijne balans, hangt lang na. Prachtige wijn. 

Er gaat weinig in de wijnwereld boven een mooi uitgerijpte Bourgogne. We proefden twee 13 jaar oude wijnen van wijnbouwers en twee 16 jaar oude wijnen van wijnhandelaren-opvoeders. Kijk, daarvoor is het nou fijn lid van een wijnsociëteit te zijn, want zulke wijnen móeten uit een liefhebberskelder komen om ze met regelmaat te kunnen proeven. 

Chorey-les-Beaune 2002 Domaine de Terregelesses

Typische Noël wijn, goed gevonden in een bescheiden AC en schitterend geouderd. Tabak, aardbei, mooie zuren en fris (!) zegt Kees. Kersen, laurier, rokerig, amandelen, zegt Eric. Zoethout vindt Berry. Eaux de vie in de geur, heel brede neus die als een pauwestaart uitwaaiert, heel mooi, elegante wijn. 

Côtes de Nuits Villages ‘Les Perrières’ 2002, Domaine Desertaux-Ferrand

Zo mogelijk nog mooier, prachtige balans. Een geur met van alles: herfstbos, paddestoelen, toffee, een stinkertje, thee, rozen, leer, kersen, drop. Een stevige wijn met mooie zuren. 

Savigny-les-Beaune ‘Le Village’ 1999, Henri de Villamont

Ja, daar is de putjeslucht, zegt Paul, die hij miste – voor hem een karakteristek voor gerijpte Bourgogne. Maar hi ruikt ook gebrand hout, aardbei en chocolade. En oxydatief-positief. Mooie uitdrukking. Mijn aantekeningen: kardemom, herfstbos, kruidig en prachtige balans. Mineralig. Moet nu wel gedronken worden. 

Volnay 1999 Domaine Camille Giroud

Hartendief van Noël. Wijn om diep van onder de indruk te zijn: pauwestaart brede geur met cederhout, laurier, tabak en rozen, zelfs wat turf, enorm breed. De wijn smaakt elegant, verfijnd en met veel finesse. Toppertje. 

Heerlijke proeverij.

Dwars door Noord-Spanje van Priorat naar Toro

Na een Freixenet Felicia (levendig, prettig, aangenaam) en een Menade Rueda (expressief, sappig) proeven een witte Portal del Montsant, waar de meningen over uiteen lopen. Zoals met meer wijnen in deze Vuelta door Noord-Spanje met een uitdrinker uit het Zuiden. Martijn de Groot brengt een prachtselectie op tafel. Karakteristieke wijnen. Met een topper van de befaamde oenoloog Esther de Nin. 

 

Portal del Montsant 2010, Santbru Blanc

Hartendief van Martijn. Gemaakt van 60 tot 80 jaar oude Garnacha Blanca. Eenderde van de druiven rijpt op Frans eiken gedurende vijf maanden, tweederde rijpt op beton. Een prachtige wijn, vind ik, in de geur herken ik amandel, caramel en koffie. Stevige bitters in deze witte wijn, waardoor het een echte éétwijn is. Voor Berry teveel bitters. Maar die moeten toch ook van de druiven komen, want zovéél hout heeft de wijn niet gehad. Just benoemt veel hout in de geur en wat honing. Willem Jan ruikt vanille, caramel, dropachtige aroma’s en ananas. Nello noemt de wijn mollig en ruikt vuursteen en mineraliteit. 

Dido 2013 Montsant

Paarse kleur, kersen in de geur, frivool en vrolijk. De wijn moet het van zijn geur hebben, de smaak is heel licht met forse zuren. Het klinkt gek, maar de wijn drinkt als limonade. Zo is veel wijn ooit bedoeld, om dagelijks met plezier te drinken. Het is een fraai glas voor een lunch, zelfs als je daarna nog moet werken. Nou is wijn bij de lunch in ons broodje-kaas-glas-melk land geen gewoonte, en veel proevers waarderen deze wijn maar matig. De technische gegevens zijn evengoed wel spannend: 60% van de wijn rijpte 16 maanden in kleine amfora’s en houten vaten, daar merk je weinig van, 40% in betonnen tanks. 70% garnache, 15% syrah en 15% cabernet sauvignon en merlot. 

Priorat wijngaard

We proeven drie Priorat wijnen. 

T(ina) 41 2013

Gemaakt van carinena, garnacha, syrah, cabernet sauvignon en merlot, 12 maanden gerijpt op Frans eiken. Jaap benoemt een stallucht, nat bos, de geur van een slagerij, vanille en chocolade maar ook een wat onrijpe aanzet. Toos vindt dat de krachtpatser te veel tannines heeft, de wijn botst met mijn smaak, zegt Nello. Mijn aantekeningen: een wat ontoegeeflijke en lastige wijn, met rode bes in de geur die naarmate de wijn langer in het glas vertoeft steeds mooier ruikt, toffee ook, smaak met een hoge zuurgraad. 

Embruix de Vall Llach 2010

Gemaakt van jonge wijnstokken en 16 maanden gerijpt op Frans eiken. Vlezige tannines zegt Jaap, weinig fruit, wel koffie en mocca, nat hout en tikje alcoholisch. Drop en eucalyptus, aldus Toos. Te dik, en wat gemaakte wijn, zegt Nello, te veel van alles. De kleur oogt al wat geouderd, veel body, maar ook heel veel alcohol. 

Oenoloog Esther de Nin

Nit de Nin 2011

Hartendief van Martijn. Grenache en carignan, veertien maanden gerijpt in Frans eiken. Gemaakt van 90 jaar oude stokken. Kostbare fles. En een leuke naam met die alliteratie, die helpt om bekendheid en reputatie te verkrijgen. De wijn heeft een flinke reputatie onder wijnliefhebbers. Gemaakt door oenoloog Esther de Nin. Toch noemt Toos de wijn in onbalans, te veel alcohol; Nello benoemt herfstbos en tabak. Jaap benoemt geroosterd en gekruid vlees, bessen, bramen en een hele kruidenkast. Hij geeft aan deze wijn de voorkeur van de Priorat wijnen. Dat ben ik helemaal met hem eens: paarse rand en een dennenbos in de geur, een wat opmerkelijke geur, ik vind de wijn ruiken naar houtmolm en balsem. Later ook chocolade. Eetwijn, nu nog te jong en te straf. Belofte voor de toekomst. Spannend om deze wijn - als die tussen de 7 en 10 jaar oud is - eens terug te proeven tussen klassieke wijnen. Duidelijk een aanrader om in de liefhebberskelder te leggen. 

We proeven twee Toro wijnen. 

Romanico 2013 Toro

Zwart-rode kleur, peper, viool, rondeur en véél smaak. Eric ruikt eucalyptus, groene thee en mest, Berry kersen, Rob veel fruit. 

Victorino 2007 Toro

Eric benoemt cassis, vanille, leer; Rob benoemt stal, dit is een complexer en serieuzer glas. Berry vindt de wijn prachtig: romig, kersen, eikenhout en sappige zuren. De wijn heeft een zwart rode kleur. Gemaakt van tempranillo van 45 jaar oude stokken met een heel laag rendement van 15 hl/ha. 15 maanden houtrijping. De geur is nog wat gesloten, inktig, mocca en caramel. Véél body, een krachtpatser. 

We sluiten af met een fantastische dessertwijn. 

MR 2010, Malaga Telmo Rodriguez

Gemaakt van 100% moscatel. Een modern gemaakte Malaga. Eric benoemt de goudgele kleur, yoghurt, gebrande ananas, mandarijn, munt, hazelnoot. Uit deze opsomming blijkt al dat er veel aan deze wijn te ontdekken valt. Mijn aantekeningen: kweepeer, ananas en lychees. Goede balans!

Fijne proeverij.  

Koppig en onweerstaanbaar: Sagrantino uit Umbrië

De Sagrantino druif is één van de autochtone en buitengewoon originele druiven in Italië. Buiten enkele plukjes in Australië en Californië staan ruim 360 hectares aangeplant in Umbrië. De wijn die ervan gemaakt wordt is donkergekleurd en rijk aan tannines en alcohol. De druif geeft koppige wijn. Wijn die moet rijpen om aantrekkelijk te worden. Soms zeker tien jaar. Het is dus een echte liefhebberswijn. Goed uitgerijpt is Sagrantino onweerstaanbaar. Eric Hoepelman brengt wijnen uit Umbrië op tafel met een klein uitstapje naar het aangrenzende Montalcino. Hij toont zich ook een ware romanticus, die in een Italiaans restaurant pas vertrekt als hij de onderhandeling over een 1981 Sagrantino in zijn voordeel heeft beslist. 

 

San Giovanni della Sala 2012 Antinori

Van de drie op tafel staande Orvieto wijnen is deze wonderschoon. Hartendief van Eric. Citrus en passievrucht in de geur, geparfumeerd-bloemig, expressief en mooi. In vergelijking met de andere wijnen een liefelijke aanzet, een piepklein zoetje gevolgd door véél inhoud, met bitters in de afdronk (vrij karakteristiek voor Orvieto). Gemaakt van 50% Grechetto, 25%Procanico, 25% Pinot Bianco en Viognier. Complete wijn met veel finesse.

Spoleto Ducale 1998

Een chique geur, zegt Rob. Niet zo massief qua kleur, herfstig in de smaak met nog duidelijk aanwezige tannines. Henk benoemt groen en mossig. Twaalf maanden gelagerd op hout. De geur kan mij enorm bekoren, bij de smaak heb ik het gevoel (!) dat we de wijn te jong drinken. Licht medicinale toon in de smaak. De geur heeft héél veel: mineralen, oud hout, wat pruim, sojasaus, herfstbos en truffel. 

Antonelli 2005 Sagrantino de Montefalco

Hartendief van Eric. Noël ruikt kiezel en viooltjes. Rob benoemt een licht medicinale toon. Henk prijst het goede evenwicht en veel rood fruit. Vierentwintig maanden gelagerd op hout. Voor mij is dit een grote belofte voor de toekomst: een pastoorswijn die lang mag liggen. De wijn is wat ontoegeeflijk qua smaak, terwijl de geur mooi complex is: krentjes, dadels en wat mint. 

Adanti 2008 Arquata Sagrantino de Montefalco

De wijn geeft zich niet zo gemakkelijk, zegt Rob, die daarmee meteen een typering geeft van wat jongere Sagrantino. Sappige wijn met bittertje, voegt hij toe.  Achtentwintig maanden gelagerd op hout. De diepdonkere kleur wordt gevolgd door een geur met bloemige tonen, stal en mest. Pas met de nodige lucht komt er ook fruit los, framboos! Mooie aanzet, krachtpatser met een klein hartje. 

Terre de Trinci 2008 Sagrantino de Montefalco

Donkere kleur. Rob ruikt rozebottel, Henk ruikt leer, vanille en kersen. Ik ruik licht vijgen en oud hout, kardemom en kruidnagel. Klassieke wijn, oordeelt Rob met zure tannines en een bittertje. Iets meer dan twaalf maanden gelagerd op hout. De wijn is voor mij nog te jong, maar heeft nu al een uitstekende balans en veel kracht. Prachtwijn. 

De kroonkurk gaat van de curieuze 1981 Sangrantino en die blijkt warempel zo beroerd nog niet. Het lijkt een zoete wijn te zijn geweest, want ja… dat bestaat ook: Sagrantino die zoet is gevinifieerd. 

Adanti 2007 Arquata Sagrantino de Montefalco Passito

Koffie en stroop, zegt Kees, dit zit dicht tegen port aan. De wijn is compleet en haromieus: prachtig zoetje en véél rondeur, aangenaam. 

De conclusie is evident: reserveer een hoekje van de wijnkelder en leg daar wat flessen Sagrantino di Montefalco weg. Vergeet ze tien tot vijftien jaar en beleef daarna een wondertje. Ondertussen proeven en genieten mag, dat spreekt.