zaterdag 22 november 2014

Chardonnay, een doerak van een druif

Hawkes Bay wijngaarden in Australië
Paul Heemskerk verwondert zich over het feit dat een druif met de minst herkenbare persoonlijkheid, chardonnay, tóch een van de meest populaire is – wereldwijd nog wel. Pure chardonnay heeft een ingehouden geur, met impressies van appel, boter en noten. De smaak is vol en rond met een gemiddelde zuurgraad. De wijnstok is niet veeleisend, reden waarom de druif populair is. Paul schrijft in de documentatie over houtrijping en hóe hij Californische en Australische chardonnay herkent. Herkennen wij de chardonnay uit verre landen, laten we gauw gaan proeven.

In de eerste blinde serie proeven we wijnen uit Frankrijk, Italië en Australië. De eerste wijn is expressief met mineralen en een stallucht, de tweede floraler en geparfumeerd en de derde elegant, licht en met veel spel, vuursteen is hier herkenbaar, alsmede héél veel hout. Uiteindelijk blijkt dat de door mij het hoogst gewaardeerde wijn uit Frankrijk komt: Domaine Arnaud 2013 uit Zuid Frankrijk.

In de tweede serie proeven we wijnen uit Chili, Californië en Nieuw Zeeland.  

Matahiwi Estate 2014 Hawkes Bay Nieuw Zeeland
Rob moet even wennen aan de wijn, lichte kleur, nootmuskaat in de smaak. Nello proeft grapefruit en Gerard noemt de wijn nog erg jong: fruitig, met een licht zoetje en wat komkommer. Deze houtgelagerde chardonnay heeft een geconcentreerde geur en een lichte anijsimpressie. Opvallend is een hele hoge zuurgraad met een bitttertje maar vooral héél veel smaak.

In de derde serie staan wijnen uit Italië, Argentinië en Zuid Afrika. Planeta 2012 uit Sicilië valt mij wat tegen, net als de wijn in de eerste serie uit Veneto. In de Planeta is veel aanwezig (honingmeloen, banaan, citrus, vanille en rondeur in de smaak, maar naast de Argentijn en Zuid Afrikaan komt de wijn vluchtig over. 
 
Catena Alta 2012 Mendoza Argentinië
Deze wijn wordt op grote hoogte gemaakt. Berry prijst de zoete snoepjes in de neus en de mooie balans. Ik zie een groenzweem in het glas. Kruidige en expressie geur. Frisse en harmonieuze smaak, prima balans, goed nahangend. Jawel, duidelijk een wijn met de slikreflex. 

Tokara 2013 Stellenbosch Zuid Afrika
Hartendief van Paul. De wijn krijgt positieve kritieken: fijne zuren (Nello), een stinkertje (Berry). De strenge neus geeft een vuursteenimpressie en doet denken aan een stal. Sappige smaak met wat vanile en veel body. Een klassiek glas.
In de vierde serie proeven we één Australische wijn naast twee uiterst klassieke grootheden uit Frankrijk.

Clos de Mouches Beaune 1er Cru 2009 Chanson
Nello prijst de rijke en intense wijn, Henk determineert boter en fruit, naast veel frisse zuren. Claartje ruikt boenwas en tropisch fruit, ze noemt de geur vlezig. Gastproever Eric ruikt nauwelijks iets in de wijn, en dat is precies mijn ervaring. Ik vind de neus klein en ingetogen, alsof de wijn even dicht zit (dat komt voor). De kleur is bleekgeel, ik vind de smaak ook moeilijk met hoge bitters.

Tapanappa 2008 Tiers Vineyard Piccadilly Valley South Australia
Gastproever Eric benoemt boter en vanille, een vette aanzet en lange afdronk. Claartje determineert buxus, appel, citrus en noten, een harmonieus zuurtje. Henk noemt de afdronk nog zuurder dan bij de vorige wijn en ook Noël vallen die hoge zuren op. Paul schrijft in zijn documentatie dat hij de Australische wijn vaak herkent aan het aanzuren. Ook vraagt hij zich af of ze daarmee niet te ver zijn gegaan. Chardonnay uit Australië kan het beste jong gedronken worden, omdat de aroma’s afvlakken en er niets voor in de plaats komt. Ik ruik honingmeloen in deze wijn, die 10 maanden houtrijping kreeg, goed concentraat en citrusfruit,. Een enorm geconcentreerde smaak, heel harmonieus en met veel houttonen.

Chablis Les Clos 2011 Chanson
Hartendief van Paul. Een van de mooiste wijnen van de proeverij. Geconcentreerde geur met vanille, een heel brede geur met mooie tonen van peer en perzik, een zweetluchtje. Claartje ruikt bouillon, buxus en licht honing. Noël ruikt natte wol. De smaak biedt schitterend concentraat, een perfecte balans en dus.. de slikreflex, je slikt zo’n wijn door. Véél verfijning en finesse. 

Het blijft een doerak van een druif, om de mooiste wijnen te geven moeten de omstandigheden niet alleen kloppen, maar is ook terughoudendheid van de wijnmaker nodig. Chardonnay is geen katje om zonder handschoenen aan te pakken. Bij overdreven houtgebruik krijgt de wijn iets plomps. Uw scribent is het helemaal eens met de hartendiefjes van Paul: de Chablis en Zuid Afrikaanse Tokara stelen de show in deze proeverij. We hebben een breed scala geproefd, vaak bieden de Chardonnay goede waar voor hun geld.

zaterdag 15 november 2014

Een liefhebberswijn: Priorat

Priorat is een echt liefhebbersgebied. Te klein om bij de massa populair te worden. Aantrekkelijke wijnen die vroeg drinkbaar zijn, maar ook mogen rijpen. Prima dinerwijnen. Traditioneel kwamen er nogal rustieke wijnen vandaan. Maar nieuwe investeerders brachten met het geld ook nieuwe technieken met zich mee. Twan Vermeulen brengt een mooie selectie op tafel.

Les Brugueres 2012
Een witte wijn uit Priorat, dat is ongewoon. Gemaakt van Garnacha Blanca. Deze wijn krijgt de handen op elkaar, heeft heel wat te bieden. En is ook een hartendiefje van Twan. Floraal, banaan in de neus, vanille en een filmende, vettige smaak, zegt Toos. Claartje benoemt een chic bitter. Mijn aantekeningen: lichte meloentoets, peer, rondeur in de smaak, sappige wijn met goede zuren, hint van vanille en prima balans.

zondag 9 november 2014

Penfolds presteert prima

Penfolds is een naam met een honderdzeventigjarige historie. Penfolds Grange is de icoonwijn, die voor het eerst is gemaakt in 1951. Met vooral Syrah, aangevuld met meestal een procent of 8 Cabernet Sauvignon. Is het in Europa niet goed denkbaar dat een wijn wordt samengesteld uit bijvoorbeeld Bordeaux, Cahors, Bourgogne en Rhone; in Australië is deze Grange een mix van wijnen uit zo’n acht gebieden: Barossa Valley, Clare Valley, Mc Laren Vale, Magill Estate, Coonawarra, Padthaway en Robe. Met dat mixen van gebieden weet Penfolds veel betrouwbare wijnen te creëren. Ook bij de instapwijnen. We proeven elf wijnen van dit huis, geselecteerd door Gerard van Avendonk.
 
Rawson’s Retreat 2012 Semillon Chardonnay
Prettig glas met een expressieve geur, daarin is peer te herkennen, vuursteen, amandelen, geroosterd brood. Frisse en lenige smaak.


Penfolds BIN 23 Adelaide Hills Pinot Noir 2011
Prachtige prestatie dit glas: diepe en expressieve geur met véél componenten, zoals vuursteen, kaneel, koffie, kersen, mandarijn. Evenwichtige smaak, rijk en lenig met wat drop. Liefelijke wijn.

Zeg Penfolds en je zegt ook: Syrah. We proeven die in oplopende kwaliteit, de BIN 128 serie met een mooie prijs/kwaliteit verhouding. St. Henri, voorname en deftige wijnen. En tot slot twee prestige wijnen die níet gemengd zijn, maar uit één gebied komen.

zondag 2 november 2014

Bio-wijnen overtuigen

Het leven van een wijnbouwer heeft poëtische en prozaïsche kanten.  Beelden van zonovergoten lunches, diners bij het haardvuur, de romantiek van de boerderij. De werkelijkheid van een wijnbouwer is minder poëtisch: keihard werken, dagelijks leven met risico’s van ziektes, schimmels, heftige weeromstandigheden. Vorst- en hagelschade kan zomaar de helft of meer van het jaarinkomen in luttele minuten doen verdampen. De schimmel meeldauw is een probleem in alle wijngaarden. Moderne technologie heeft wel voor oplossingen gezorgd, maar chemische bestrijdingsmiddelen doden het leven in de wijngaard.  Wij zijn het lezen van de natuur verleerd. Er zijn oude hulpmiddelen om onzekerheden te lijf te gaan, zoals de zaai, plant en oogstkalender van Maria Thun (foto), die onder meer rekening houdt met de stand van de maan. Zulke kalenders bestonden al bij de Kelten en de Maya’s. Maria Thun baseerde de kalender op theorie van grondlegger Rudolf Steiner. Er zijn wijnbouwers die letterlijk luisteren naar de druiven, ermee praten. Noël Geisen stelde een proeverij samen van bio-wijnen. Een generatie terug waren bio-boeren nog een verwaarloosbare minderheid, hoewel de besten toen ook al briljante wijnen maakten. Door de aandacht voor duurzaamheid en steeds betere resultaten zijn biologisch werkende wijnbouwers nu steeds normaler. Er zijn importeurs die zich specialiseren in natuurlijk werkende wijnbouwers. Op onze studiereis naar onder meer Duitsland hebben we in de wijngaarden het verschil kunnen zien tussen de wijnboeren die wijnstokken bespuiten (de grond is daar ‘dood’) en biologisch werkende wijnboeren (soms slordig uitziende wijngaarden, maar met een enorme rijkdom aan wilde planten). 

zondag 19 oktober 2014

Crozes Hermitage doorgeproefd



De grootste AC in Noord Rhône, Crozes Hermitage met ruim 1.500 hectare wijngaarden, is het thuis van een groep jonge wijnmakers met Nieuwe Wereld ideeën en houding. Dat schrijft wijnschrijver Matt Walls in het wijntijdschrift Decanter. Hierdoor geïnspireerd selecteerde Peter van den Besselaar 13 Crozes Hermitage, een wit en twaalf rood, om door te proeven. De verschillen tussen de wijnen roepen aardig wat discussie op.

Crozes Hermitage is ‘un vin democratique’, zegt wijnbouwer Natacha Chave. De wijn is goed verkrijgbaar en heel toegankelijk, maar onderschat de wijn niet! Mede dank zij de bescheiden herkomst is Crozes-Hermitage nu hét gebied waar experimenten plaatsvinden, de Nieuwe Wereld in de Noord Rhône. Het heeft geen last van de excessen die de Nieuwe Wereld twintig jaar geleden kende: jam-achtig druit, hoge alcoholpercentages, 100% nieuw eiken. Dat wil zeggen: nu niet meer. Er is wél de opwinding die de huidige Nieuwe Wereld ook karakteriseert: een open en dynamische houding om het beste van de hedendaagse technologie en wijnmakers methoden toe te passen. Hoewel Nieuwe Wereld qua houding, zijn de topdomeinen eigenlijk vooral geïnspireerd door de beweging naar natuurlijke wijnen en bio-dynamiek in vooral de Bourgogne. Er is een ontluikend aantal frisse, elegante, aromatische wijnen die een bewijs vormen voor de unieke expressie van de Syrah druif.

zaterdag 11 oktober 2014

Trouvailles!

Een proeverij met liefhebberswijnen. Bij iedere geproefde wijn staan *-sterretjes in mijn aantekeningen. We proeven blind en dat bepaalt onze stemming enorm. Verrassing en ongeloof als we een wijn hadden moeten herkennen. Verrassing en verrukking als we een wijn na de proef op de tong nóg beter willen leren kennen. We proeven heel diverse wijnen, van vrijbuiter Alexandre Jouveaux's vin de table tot Grand Seigneur Boyd-Cantenac, van de uitdager van de gevestigde orde tot de welhaast versteende elite.

zaterdag 4 oktober 2014

Riesling Kabinett wijnen: wijnen die kunnen dansen!

De Kabinett wijnen van Riesling horen bij de origineelste wijnen van de wereld, vinden Duitse wijnkenners. Ze zouden tot het beschermde werelderfgoed moeten worden toegelaten. De wijnen zijn lichtvoetig, hebben bescheiden alcoholpercentages en een fascinerende balans van fruit, zuren en restsuikers. Heeft de wijn ook finesse, dan praten we over topwijnen die nergens anders kunnen worden gemaakt. Hans Lodewijkx brengt twaalf Kabinett wijnen van Riesling op tafel; buiten de indrinker vijf keer twee wijnen van hetzelfde wijndomein. Een leerzame proeverij met interessante feiten. Wijnbouwers hebben ca. twee dagen om de druiven voor Kabinett binnen te halen, als de druiven goudgeel zijn maar ook nog een zweem groen. Te vroeg geoogst is de wijn onrijp, te laat verliest de wijn zijn fruit en krijgt een te weelderig karakter. In warme jaren zoals 2011 is het moeilijker om de druiven voor Kabinett te selecteren dan voor de duurdere Auslese, omdat de rijpheid in september en oktober met sprongen toenam. In 2011 zijn er Kabinetts geoogst met 12,5% alcohol, redelijke wijnen, maar géén wijnen die dansen. 

zaterdag 27 september 2014

Wijnen uit Georgië verrassen met kwaliteit en karakter

Kees van de Wiel heeft een proeverij Georgië voor ons opgezet. Unieke wijnen noemde hij het thema. Georgië is sinds 1999 lid van de Raad van Europa en beschouwt zichzelf als een Europees land. Na het uiteenvallen van de Sovjet Unie is het land onafhankelijk geworden. ligt geografisch gezien Georgië  – ten oosten van de Zwarte Zee – in Zuidwest-Azië en voor een klein deel in Europa. De Kaukasus is de oorsprong van de wijnstok. Het ligt op een kruispunt van culturen, godsdiensten en talen. Grote mogendheden zoals het Ottomaanse Rijk, het Perzische Rijk, het Romeinse Rijk en de oude Grieken, hebben allemaal geprobeerd om de Kaukasus te controleren en in hun invloedssfeer te brengen. Dit lukte meestal slechts gedeeltelijk. In de vruchtbare valleien is Georgië het oudste wijnproducerende land van de wereld. Meer dan 540 druivensoorten zijn in de loop der eeuwen in Georgië gecultiveerd, meer dan in welk land ter wereld ook. Dit is echt een proeverij om terug te denken aan dat eerste jaar dat je wijn drinkt, die zalige onwetendheid. Géén flauw idee wat er in de fles zit, ook al kun je lezen wat er op het etiket staat. Dat gevoel. En de blijheid als het lekker is. De namen Mtsvane, Kisi, Tsitska, Krakhuna of Saperavi, het hadden ook namen kunnen zijn van spelers uit het Nationale voetbalelftal uit Georgië, ik ken ze niet. Het zijn de namen van de druiven. Maar daar zitten echte topscoorders tussen. We gaan proeven!  

zaterdag 20 september 2014

Werkavond: van Rolle naar Friulano

We zijn het nieuwe seizoen gestart met het proeven van zowel curieuze druiven (van Rolle naar Friulano) en pittige discussies over bekende druiven (van Riesling tot Pinot Noir). De penningmeester kreeg decharge tijdens deze bijeenkomst, het programma is samengesteld. Rob bedankt voor het samenstellen van de line up. 


Klassiek Duits
Johannishof 2011 Rheingau Riesling Kabinett Charta
Discussie over het alcoholgehalte (13,5%) en de mate van zoetheid. Mooie neus met mineralen, vuursteen. Goede balans, citrus/zoet, spannende wijn die lang nahangt.
Klassieke Bourgogne
Domaine de Terregelesses 2002 Chorey-les-Beaune
Voortreffelijk uitgerijpte, lichte Bourgogne. Vrolijkmakende wijn, zacht, mooie zuren. Met wat taai taai in de neus.
Klassieke Bordeaux
Connètable de Talbot 2007 Saint Julien
Deze wijn is helemaal à point! Tabak in de neus, stallucht, kardemom, volledig uitgerijpt, sappig en levendig. Liefelijke neus.
Klassieke Rhône
Vieux Lazaret 2003 Châteauneuf du Pape
Een wijn om bij herfstweer in een Chesterfield stoel te genieten: neus met sigarentabak, kruidigheid, vanille, aards, truffeltonen. Rondeur in de smaak met een zoetje. Prachtige belegen wijn die een sfeer oproept uit Marten Toonders beste Bommelboeken.
Moderne Rhône
Crozes Hermitage 2012 Laurent Combier
Neus heeft veel te bieden: een karrenlading bosbessen, inkt, pruim, tijm, morelkers. Onbevangen mooie en lekkere wijn, kruidig.
Klassiek Spaans
Vivanco 2012 Rioja Crianza
Sappige wijn, prettig uitgebalanceerd, goede harmonie. Miro-etiket.
Klassiek Italiaans
Fontannafredda Barolo 2009
Aardse wijn met amandel, rozebottel, lijm, kersen. Frisse zuren in de smaak.
Welke wijn verdient de benaming ‘vondst’ of ‘trouvaille’? Misschien zijn dat wel de wijnen met de beste prijs/kwaliteit verhouding. Die stonden er twee in deze proeverij, de Spaanse wijn uit Jumilla van de monastrell druif en de witte Côtes de Provence van de Rolle druif. Deze wijn van Fleur d’Amaurigue kreeg een aantal maanden houtrijping en is gemaakt door… Nederlanders. Dick en Eugenie de Groot van Domaine de l’Amaurigue in het hart van de Provence maken een wijn met wat bloemetjes in de neus, sappig en rondeur. Ik bedacht er spontaan wat mooie gamba’s in tomatensaus bij, en voelde me bij het proeven gelukkig. 

zaterdag 13 september 2014

Open dag cultureel centrum Jan van Besouw

Zaterdagmiddag 13 september presenteerde de Brabantse Wijnsociëteit zich tijdens de Open dag van Cultureel Centrum Jan van Besouw. Het was een enerverende middag waarbij in de foyer we een plek vonden tussen het Jazz Podium en Seniorenorkest. Er was goede belangstelling - zie foto - voor de speed wijnproefcursus van wijndocent Rob van Ginneken (hogere hotelschool Breda). 

In de foyer werden verschillende druiven geproefd: sauvignon, riesling, tempranillo, sangiovese, cabernet sauvignon/merlot. Hans Lodewijkx heeft een prachtig presentatiebanner ontwikkeld, met educatieve aromawijzer.

Bezoekers hebben we gevraagd om het aroma te herkennen van kruidnagel en peper. Op de proeftafel stonden verschillende geuren en smaken die ook terugkomen in de wijn: citrus, munt, peer, meloen, bosbessen, frambozen en chocolade. Noël Geisen bracht een mooie Banyuls mee om bij die chocolade te proeven. Berry Marinussen en Peter van den Besselaar completeerden het presentatieteam. In het komende seizoen geven we geïnteresseerden de gelegenheid om kennis te maken met onze proeverijen en de sfeer. Voorkennis is geen vereiste; de proeverijen hebben het SWEN 2 niveau en hoger.  


 

zondag 6 juli 2014

Bubbles and bites: champagne of een alternatief bij de spijs?


We schrijven juli en de laatste avond van ons seizoen zit ‘als vanouds’ vol bij Martin’s Pollevie. Zelf geef ik les in wijn-spijs, maar bij proeverijen op dit gebied heb ik om meer dan een reden altijd een dubbel gevoel. Niet vooraf, ik schrijf me altijd in!  Niet achteraf, het was wederom een fijne avond! Maar wel tijdens de proeverij waarbij ik eigenlijk nooit actief meedoe aan het beoordelen van de matches, dat voelt voor mij als het tot drie cijfers achter de komma ontleden van de combinaties. Uiteraard is de ene soms beter dan de andere, maar in plaats van dat helemaal te gaan uitspitten, geniet ik liever van het eten en van de wijnen. Het dubbele gevoel zit hem ook in het toch enigszins dekadente bevoorrechte karakter van het testen van welke wijnen het nu het beste doen bij al die verfijnde gerechtjes: altijd doemt bij mij dan wel weer het beeld op van die mevrouw in Zuid-Afrika die twee keer per dag tweeënhalf uur moest lopen voor drinkwater. Mijn proefnotities zijn altijd zeer kort. Logisch, je hebt immers maar liefst vijf genietmomenten: je mag genieten van wijn één, van wijn twéé, van het gerechtje, van de eerste en dan van de tweede combinatie. Dat allemaal ook nog eens uitgebreid benoemen, analyseren en opschrijven? Niet aan mij besteed. Misschien toch beter iemand anders vragen volgende keer, Peter. 

Enfin, de opzet van de avond: in iedere serie van twee wijnen één Champagne en één Cava of mousserende piraat.  Je mag ze eigenlijk niet vergelijken, volgens Martin: de verschillen zitten hem in de verschillende filosofieën per wijnboer en verschillende vinificatiemethodes. Uiteraard spelen het veel warmere klimaat en de meestal andere druivenmix in Spanje ook een rol.

We vangen aan met (Pierre) Péters versus  Peter (Lauer). Bij de geitenhangop met geroosterde biet, citroenverbena, hibiscus en crostini de Brut Nature Blanc de Blancs van Péters, meteen herkenbaar als (mooie: fijne mousse, gistneus, verfijnd) Champagne; daarnaast, wat exotischer, met meer fruitaroma’s, kleur en een klein zoetje, de Peter Lauer Riesling Sekt (het eerste hartendiefje van Lauer-überfan Martin).

Amandels kunnen naar kokos smaken, leer ik bij het volgende gerechtje, een amandelbavarois met aspergelint, jasmijn en boekweit. Van Niek Beute, winnaar van het Concours Européen des Ambassadeurs du Champagne en voormalig sommelier bij Vermeer, móest Martin naar Champagneboer Vazart-Coquard. Fijne mousse en véél smaak; erg lekker maar helaas voor mij persoonlijk (kokos is zo ongeveer het enige wat ik niet lust): de wijn versterkt de kokossmaak van het gerecht. Gelukkig hebben andere proevers daar geen last van en het is het tweede hartendiefje van Martin zelf. De Cava Relats, Brut Nature Recaredo is minder intens, heeft ook een hele fijne mousse maar helaas ook een korte afdronk.

Bij het derde gerecht zalm met furikake, Oostindische kers en sinaasappel de rosé van Gaston Chiquet, vorig jaar met hun cuvée Tradition Brut de leverancier van de bubbels bij de Nobelprijsuitreiking. Veel donkerder rose is de Cava Juve y Camps Brut Rosado Pinot Noir die met een bijzondere zoet-kruidige neus het gerechtje voor mij een beetje overheerst. En dat ondanks het krokante laagje furikake - sesam, wasabi en nori - dat voor mij nogal op radijs trekt.

Sandra’s hartendiefje is de Blanc de Blancs van Bruno Paillard, bleekgeel en krijtig; Noël is gecharmeerd van de Cava Rimarts Reserva Especial Chardonnay 2009: goudgeel, heel fris en toch duidelijk géén champagne, een rijke, volle en aardse wijn. “Pistachenootjes,” zegt Just dan weer. O, deze wijnen stonden naast, en maakten een mooi bruggetje naar de kalfspastrami met olijf, pijnboompit en cantharel.

De volgende wijnen pasten beide goed bij de 12 uur zacht in de roner gegaarde pulled pork met truffelsalsa, shiitake en brioche: de fris-elegante (voor sommige proevers iets té fris) Delot Pere & Fils en de zachtere Cava Avinyo Brut Nature Reserva. De laatste harmonieert beter met het gerecht, volgens de meerderheid der proevers, maar wordt er volgens Just ook wat vlakker van. Tja, dat zal van Champagne niet gauw gezegd worden: met z’n typische zuren toch mijn favoriet, vanavond. Aan de andere kant kan dan vanavond ook een (altijd voorlopige!) conclusie zijn dat Cava een ietwat breder pallet aan stijlen biedt.

We sluiten af met zoet: uiteraard zet liefhebber Martin chocolade op tafel, met aardbei, vlierbloesemschuim en lijnzaad. Nello identificeert de zeer fruitige lichtrode wijn als een Brachetto d’Acqui en dat is het inderdaad, van Il Falchetto – “een rode wijn met een wit kraagje” noemt Henri Bloem hem op z’n site. De laatste wijn is de Cava Delapierre Etiqueta Negra Semi-Sec.

Het was weer genieten. Bedankt Martin & Equipe!

Verslag en proefnotities Rob van Ginneken