zondag 3 mei 2015

Converseren en redekavelen over mineraliteit

Hoe meer je ergens van weet, hoe meer je beseft hoe weinig je weet. Welnu, wijndrinkers hebben thema’s waar ze eindeloos over kunnen denken, praten, ruziemaken zelfs. Mineraliteit is zo’n thema. Hans Lodewijkx scoorde het woord in de laatste uitgave van Vinee Vineuse, de beschrijving stond in 20 van de 28 witte wijnen en in 5 van de 35 rode wijnen. Het begrip mineraliteit is populair, we kennen er positieve associaties aan toe. Maar niemand heeft het begrip goed gedefinieerd. En dus gebruikt iedereen het begrip te pas en te onpas. Een geweldig thema voor een leerzame proeverij. Hans brengt veertien wijnen op tafel. Even nagevraagd hoeveel voorbereiding in de proeverij ging zitten… maandenlang. Maar dan heb je ook een fraaie proeverij waarbij Hans wijnen zocht waarvan de druiven groeien op opmerkelijke grond, bijzonder terroir. Wijnen die conversatie oproepen, die uitmondt in disputeren, redekavelen….

De indrinker heeft een bloemrijke geur, jasmijn, de wijn is volstrekt zuiver en heel hoog in de zuren, lang nahangend en de neus belooft net iets meer dan de smaak waarmaakt. We proeven Sylvaner vom Rotliegenden 2013 van Lisa Bunn (Rheinhessen). 

Dan volgt een serie met drie witte wijnen, die we twee aan een proeven.Als er één kenmerk is waar deskundigen het over eens zijn, wat betreft mineraliteit, dan is het over wijnen met ziltigheid (zout). Dát proef ik in de eerste witte wijn, ik denk ook meteen aan Muscadet, maar het is Pagos del Galir-Godello 2013: hele strakke wijn, goede zuren, zuiver-neutraal. Paul ruikt rokerig spek en perzik. De Grüner Veltliner 2013 van Jurschitsch komt uit Kamptal en de druiven zijn gegroeid op löss. Hier ruik ik warempel wat vuursteen, de wijn heeft hoge zuren en is wat minder toegeeflijk dan de Godello. De derde wijn is de Weissburgunder 2010 van Oekonomierat Rebholz uit de Pfalz, met druiven op Muschalkalk. Toos roemt de wijn als elegant en verfijnd, zuiver en bloemig. De heel expressieve neus biedt ananas en passiefruit associaties. Goed concentraat en zuiver in de smaak, met ananas. Fijn glas. 

In de blind geschonken tweede serie witte wijnen krijgen we drie totaal verschillende wijnen in het glas. Toch blijken later de eerste twee Soave wijnen, de derde wijn is een Chablis Premier Cru. 

Monte Fiorentine 2013 Soave Classico Ca Rugate
Hartendiefje van Hans. Zwoele geur met honingimpressie en passiefruit. Buxus. Citrus in de smaak én jawel, een zekere aardsheid. Nello prijst het bittertje, Claartje determineert lychees, Jaap proeft een klein restzoetje en ziet grote mogelijkheden voor deze wijn bij de maaltijd. 

Calvarino 2012 Soave Classico Pieropan
Bij deze wijn val ik voor de geur: bedwelmend breed en schitterend geparfumeerd (voor wie daarvan houdt) sappige en strenge smaak. Jaap noemt de wijn licht oxydatief en benoemt drop en kauwgum. Nello prijst de zachte zuurgraad van deze aromatische wijn. 

Chablis Premier Cru Montmains 2013 Droin
Strakke en mooie wijn. Hier ruik ik nu overduidelijk vuursteen en mineralen. Jaap noemt buxus, gebrande toast en mint. Nello benoemt boter, net als Paul die de wijn bovendien als rijk betitelt. 

In de volgende serie twee verschillende rieslings. 

Siefersheimer Riesling Vom Porphyr 2011 Wagner Stempel Rheinhessen
Zuivere wijn, waar mineraliteit goed tot uitdrukking komt. Petrol in de neus, een piepkleine rubberassociatie, veel aardsheid. Gerard ruikt honing, noemt de wijn goed in balans. Berry is onder de indruk van het spel in de wijn tussen zoet en zuren, hij benoemt floraliteit en leisteen. Citrus en prettige zuren. 

Kupfergrube 2009 Schäfer- Fröhlich Nahe
Een delicate wijn, zegt Nello. Een stinkertje in de geur, stallucht, zegt Berry. Gerard benoemt honing en gôute de petrol, stevige bitters. Ik ruik vuursteen, mild passiefruit in de geur, drop. Supermooi glas wijn. 

Ook de rode serie bestaat uit wijnen van druiven van bijzonder terroir. 

Bourgueil 2011 ‘Les Quartiers’ Yannick Amirault
Hartendiefje van Hans. Een wijngaard van 1,5 ha. met wijnstokken van 45 jaar oud, kalkbodem. Maceration van druiven van vier weken, beperkt rendement van 30 hl/ha, dertig maanden houtrijping. Henk benoemt kersen. De wijn is nu veel te jong, belooft veel. Heeft wat chocolade in de smaak. Ik vind de wijn ook een vervelend zuurtje hebben. Mogelijk gaat dat weg bij rijpen. Yannick Amirault staat bekend als een van de beste wijnboeren van Bourgueil.

Spätburgunder 2012 Blauschieffer Meyer-Näkl
Een op het oog ontwikkelde kleur, je denkt meteen aan pinot of nebbiolo. Geraniums in de geur, heel expressief. Dat is een florale maar ongewenste geur, in rode wijnen zetten melkzuurbacteriën sorbinezuur om in een stof die de onaangename geur van geranium geeft. Sorbinezuur is een conserveringsmiddel dat wordt gebruikt om bij wijnen met restzoet nagisting te voorkomen. Deze wijn staat perfect in deze proeverij: ik ruik aardsheid in het kwadraat. Hij mist in eerste instantie wat charme, maar die komt met lucht wel. Een hele mooi brede geur. Henk ruikt een pepertje en rode bessen. 

Porphyr Lagrein 2011 Cantina Terlan Alto Adige
Deze wijn is op zijn best een jaar of zes na de oogst, geeft het wijnhuis aan. De druiven worden met de hand geoogst en daarna streng geselecteerd, de opbrengst is 42 ha/hl., de wijn rijpt 18 maanden op fusten, waarvan eenderde nieuw. Porphyr is de keiharde steen in de rotsachtige grond waar de druivenstokken in staan. Claartje noemt de wijn ‘heerlijk’ en benoemt vanille en drop. Henk noemt de wijn evenwichtig met bessen en vanille, mooi hout. Mijn aantekeningen: diepdonkere kleur (je denkt meteen aan Cahors en Madiran), wow wat een geweldige geur: edel en rijk. Vanille duidt op de houtopvoeding, een hele fijne wijn. 

De uitdrinkers zijn niet de minste wijnen, de curieuze El Grifo 2007 van Malvasia druiven uit Lanzarotte komt met twee *-sterren in mijn aantekenboekje. Ik denk eerst aan Jura en de Savagnin druif, door de oxydatieve geur, op de tong proeft de wijn briljant: geweldig mooie balansen volstrekt harmonieus. De Halenberg 2009 Auslese van Emrich-Schönleber uit de Nahe drinken we veel te jong. De neus heeft iets van selderij, apart. De smaak heeft een prachtig spel tussen zoet en zuur en een excellente balans. 

Een zekerheid bij een degelijk wetenschappelijk onderzoek is dat er de aanbeveling in staat wát je nog meer moet onderzoeken. Ik hoop dat deze mineralen proeverij gevolgd gaat worden door nieuwe mineralen proeverijen in de komende seizoenen. Bedankt Hans.

donderdag 23 april 2015

Toos Dusee, proefkampioen met glans

De eerste blindproefwedstrijd “Grand Prix Brabantse Wijnsocieteit” is met glans gewonnen door Toos Dusee. Dat is ongelofelijk knap en een dikke felicitatie waard. We proefden vijf witte wijnen blind en vijf rode wijnen blind. De deelnemers geven respectievelijk aan: land 5 punten, druif 5 punten, streek 2 punten, AOC/DOC 2 punten, jaar 1 punt en producent 1 punt. Anders dan in de afgelopen 22 jaar krijgen de deelnemers nu hints. Tot nu toe kwamen de wijnen altijd uit Frankrijk, nu voortaan uit Frankrijk, Italië of Spanje. 


Maakt dat dan veel verschil, vraagt de lezer zich af? Nou dat vroeg de webmaster zich ook af en hij ging op onderzoek uit. Hij nam de Wijnatlas van Hugh Johnson en telde de Franse pagina’s. Honderd. En hij telde natuurlijk de Italiaanse en Spaanse pagina’s, respectievelijk 32 en 14, dus we heb ben 46 pagina’s méér oefen- en studiestof. Dan de druivensoorten. Natuurlijk: er zijn tien bekende witte en tien rode druivensoorten in Frankrijk, maar de keuze is reuze, zeker zo’n 65 soorten, waaronder curieuze zoals bourboulenc, clairette of jacquere. Wel beste lezer, daar komen er 30 uit Spanje bij en 80 uit Italië. Honderd-en-tien-meer! Niet alleen bekende zoals tempranillo en sangiovese. Nee, ook druiven zoals bobal en xarel-lo. En uit Italië de aglianico en arneis. De wedstrijd was altijd al een schier onmogelijke opgave, wie nu wint heeft een kus gehad van Dyonisus en een knuffel van Appollo. Toos Dusee wint met een straatlengte voorsprong met 68 punten, Peter van den Besselaar eindigt tweede met 56 punten en Rob van Ginneken derde met 55 punten. Noël komt één punt tekort voor een plaats op het erepodium en Berry komt 5 punten tekort.




Witte wijnen
Mooie eerste wijn, een hersenbreker. Flink goudkleurig, bloemrijk maar ingetogen, sappige zuren en best verfijnd. De Rias Baixas 2010 van Codax, gemaakt van albariño. De tweede wijn is een cadeautje, Menetou Salon 2010 van Etienne de Loury. In de generale repetitie dronken we deze sauvignon blanc ook. De derde wijn laat zich maar moeilijk thuisbrengen: bleke kleur, schraal en strak, later bloemetjes, hoog in de bitters, ook sappig en zuurtje in de afdronk. Bij door- en door-ruiken ook wat caramel in de geur: Roero Arneis 2012 van Giovanni Almondo. De vierde wijn is duidelijk houtgelagerd maar heeft nauwelijks geur en een tikje alcoholische smaak, enorm lastig thuis te brengen. Verdicchio is de druif van Castelli di Jesi 2011 Monarco. De vijfde wijn is de mooiste witte wijn, zéér bloemrijk, rondeur en veel elegantie, vet en krachtig, een heel mooi glas: Saint Joseph 2013 Yves Cuilleron, gemaakt van marsanne.



Rode wijnen
De eerste rode wijn is mischien wel herkenbaar als Spaans: kruidig, mocca, cacao, breed uitwaaierend, stevige smaak, veel bitters en heel harmonieus. Het blijkt een tien jaar oude Rioja van Valdemar, alleen… gemaakt van de graciano druif. Tja, proef dat maar eens. De tweede wijn is een hersenbreker: open geur, kreupelhout, meer ingetogen dan de eerste wijn. Strenger ook, maar tegelijkertijd doet de zachte aandronk, rondeur en goede zuren denken aan merlot. Dat klopt: de wijn is gemaakt van merlot en cabernet sauvignon. Het is de topcuvee Moulin des Dames 2005 van Tour des Gendres uit Bergerac. De derde wijn is mooooi: de lichtste kleur, kersen in de aangename geur, sappig en mooi uitgerijpt, geweldige balans. Veel proevers denken door de lichte kleur aan nebbiolo, maar het is sangiovese. Brunello di Montalcino 2005 van Banfi. De vierde wijn heeft een sangiovese geur, kreupelhout en goede balans. Het blijkt een aglianico: Taurasi 2009 van Feudi San Gregorio. De laatste rode wijn is wat mij betreft de ster van de avond: zéér expressieve geur, vol en vrolijk makend mooi! Rood fruit met een hele lichte structuur. We proeven Saint Joseph 2010, maar nu rood, van syrah en gemaakt door Georges Vernay.

Nello Pischedda heeft een mooie wedstrijdproeverij gemaakt. Als dubbelkampioen (van onze wedstrijd én de Grand Prix Saint Hubert) staat hij aan de basis van vernieuwing met dit concept. Bedankt Nello.

donderdag 16 april 2015

Toos torent boven alle proevers uit

Overleggen wat in het glas zat... na de witte wijnen
Voor het eerst sinds het instellen van de proefwedstrijd gaat het anders. Daarom hebben we een heuse generale repetitie. Proefkampioen Nello Pischedda maakte een mooie line-up én voorspelt wie hoog gaat eindigen. Het klopt. Toos torent boven alle proevers uit. Met mooie scores van ervaren leden als Berry, Kees en Paul. En uitstekende scores van recentere leden als Jaap en Willem Jan. 

Op papier ziet de wedstrijd er prima uit, moet te doen zijn, denk je dan. In werkelijkheid maakt de toevoeging van Spaanse en Italiaanse wijn (naast Franse) de wedstrijd duivels moeilijk. Maar niet gezeurd, want we krijgen voortaan hints – hetzelfde principe als bij de Prix Saint Hubert. We proefden blind: Franse sauvignon blanc, Italiaanse riesling, Franse chardonnay, Italiaanse inzolia/sauvignon, Spaanse macabeu/chardonnay, en dan rood: Italiaanse nebbiolo, Italiaanse Montepulciano d’Abruzzo, Italiaanse Aglianico, Franse grenache/mourvedre, Spaanse tempranillo. Verder had de generale repetitie alles wat de wedstrijd leuk maakt. Je krijgt op je kop als je spiekt of zelfs maar de smartphone aanraakt. Je mag na het invullen op de gang gaan speculeren met lotgenoten. Vooraf wisselen we van gedachten over het niveau van ons proefgezelschap. Met de klasseringen bij de Prix in gedachten, luidt de conclusie: we proeven op Champions League niveau. Een mooie gedachte. Alleen voel ik zelf na de Generale Repetitie meer verwantschap met clubs als ADO Den Haag en Excelsior. Maar ach, wie weet is dat na volgende week weer anders. Zonder andere wijnen tekort te doen, een beschrijving van twee mooie en authentieke wijnen. 

Menetou Salon 2012, Etienne de Loury
Zéér true to type. En daarmee is de eerste wijn in de proeverij een ‘weggevertje’ zoals de eerste vraag bij Twee voor Twaalf ook altijd wel te doen is. Expressieve geur met buxus en passiefruit. Goede zuren in de ranke wijn. Fijn glas uit de Loire streek. 

Pesquera 2011, Ribera del Duero
Donkere kleur, nog paars. Een fris kruidige maar tegelijkertijd heel rijke geur. Leuk glas wijn met veel bessen/kersen.