zondag 19 oktober 2014

Crozes Hermitage doorgeproefd



De grootste AC in Noord Rhône, Crozes Hermitage met ruim 1.500 hectare wijngaarden, is het thuis van een groep jonge wijnmakers met Nieuwe Wereld ideeën en houding. Dat schrijft wijnschrijver Matt Walls in het wijntijdschrift Decanter. Hierdoor geïnspireerd selecteerde Peter van den Besselaar 13 Crozes Hermitage, een wit en twaalf rood, om door te proeven. De verschillen tussen de wijnen roepen aardig wat discussie op.

Crozes Hermitage is ‘un vin democratique’, zegt wijnbouwer Natacha Chave. De wijn is goed verkrijgbaar en heel toegankelijk, maar onderschat de wijn niet! Mede dank zij de bescheiden herkomst is Crozes-Hermitage nu hét gebied waar experimenten plaatsvinden, de Nieuwe Wereld in de Noord Rhône. Het heeft geen last van de excessen die de Nieuwe Wereld twintig jaar geleden kende: jam-achtig druit, hoge alcoholpercentages, 100% nieuw eiken. Dat wil zeggen: nu niet meer. Er is wél de opwinding die de huidige Nieuwe Wereld ook karakteriseert: een open en dynamische houding om het beste van de hedendaagse technologie en wijnmakers methoden toe te passen. Hoewel Nieuwe Wereld qua houding, zijn de topdomeinen eigenlijk vooral geïnspireerd door de beweging naar natuurlijke wijnen en bio-dynamiek in vooral de Bourgogne. Er is een ontluikend aantal frisse, elegante, aromatische wijnen die een bewijs vormen voor de unieke expressie van de Syrah druif.

Crozes Hermitage 2012 Blanc, Yann Chave
70% marsanne, 30% rousanne, klei/kalksteen bodem, bgisch gemaakt. Dit is geen feest om te ruiken, zegt Martijn. Dennen en citrus ruik ik, zegt Noël, om daaraan toe te voegen: dit is een wijn die altijd tweespalt oproept, love it or hate it. Veel te jong is deze wijn, zegt Paul, die bittere amandelen ruikt en proeft. Wijn van deze druiven heeft niet zoveel zuur en is daar ook aan te herkennen. Ik merk dat ik de wijn ná alle rode wijnen beter kan waarderen dan vóór de rode wijnen. De wijn doet het goed bij de kaas.

Crozes Hermitage 2009 Domaine Belle, cuvee Louis Belle
Alle rode wijnen zijn gemaakt van 100% syrah. Deze wijn vind ik lastig om te beoordelen, mijn aantekeningen geven: ontoegeeflijke wijn, veel tannines en bitters, een beetje boers en stoffig. Maar de meeste proevers zijn juist enthousiast. HansL benoemt leverworst en wierrook in  de geur, een  gepolijste smaak, mooie zuren en elegant. Anke ruikt aarde, rode bes en prijst de stevigheid in de wijn. Toos geeft aan dat de wijn een stevige structuur heeft, ruikt chocolade en jam in de neus, en benoemt de neus pakkend als ‘ontploffende vuursteen’. Domaine Belle is een traditionalist. Het domein heeft 25 ha wijngaarden in 3 gemeenten. Larnage is de enige gemeente in de Croze-Hermitage met een bodem met witte kalksteen klei: kaolin. 38 hl/ha, 100% syrah, 16 mnd hout waarvan 15% nieuw, handgeplukt

Crozes Hermitage 2010, Gilles Robin, cuvee Alberic Bouvet
Rendement liggen laag, in 2009 25 hl/ha., de druiven worden met de hand geplukt. Er wordt zeer weinig zwavel gebruikt.  Albéric Bouvet wordt niet gefilterd voor de botteling, eventueel is er klaring met eiwit. Het is een wijn met goed bewaarpotentieel. Alle percelen gisten afzonderlijk, als de stelen rijp zijn wordt 70% niet ontsteelt omdat deze steeltjes bijdragen aan complexiteit. Nello ruikt tijm en rozemarijn, hij noemt de neus wat lomp maar de smaak heel rond. Gerard prijst juist de mooie neus met zwart fruit en wat zoetigs. Stevige zuren en prettige bitters, zegt hij. Ik vind de geur nogal ingetogen, de wijn heeft een stevige smaak en goede balans.

Maxime Graillot
Crozes Hermitage 2012 Alain Graillot
Deze wijn krijgt van alle proevers positieve commentaren. Rob prijst de lekkere neus met specerijen (oa kaneel), de sappige smaak en mooie smaakvoortzetting. Henk ruikt kersen en tabak. Willem Jan denkt zelfs aan  zijn indonesische kruiden, zoals djinten en peper. Mooi fruit, balans, een heel fijne wijn. Mijn aantekeningen: chocolade en vuursteen in de geur, goed concentraat, serieus glas. Moet zich nog ontwikkelen. De naam Graillot is nu synoniem met Crozes-Hermitage, maar feitelijk zijn het ‘nieuwkomers’ in de regio. Alain Graillot vestigde zich vanuit Parijs hier in 1985. Zoon Maxime runt nu het wijnbedrijf, hij startte zijn eigen firma Equis in 2004 naast de zorg voor het familiebedrijf. Hij streeft ernaar het visitekaartje te zijn van Crozes-Hermitage met ‘authentieke, diepe Syrah aroma’s’. Wijndomein Graillot ontsteelt de druiventrossen niet voor de fermentatie, ze zijn overtuigd dat de steeltjes bijdragen aan de structuur en de levensduur.

Crozes Hermitage 2012 Laurent Combier
45 hl/ha, 100% syrah, handgeplukt, vinificatie 10 maanden beton, stokken vanaf 10 jaar, terroir: klein, kalksteen, kiezels, löss. Rob noemt dit ‘bijna Duits rood’ en typeert de wijn als elegant. Henk vindt de zuren te dominant, prijst de neus met bessen, cassis en rood fruit. Willem Jan ruikt gestoofd fruit, drop, munt en laurier. Mijn aantekeningen: geparfumeerde geur, erg mooi en breed met naar mijn idee wat amarene kersen. Fraaie zuren en lekkere souplesse. Biologische wijn.

David Reynaud
Crozes Hermitage 2011, David Reynaud, Les Croix vieilles vignes
David Reynauds’ wijnbedrijf ligt in een oostelijke hoek van het nieuwe zuiderlijke deel van de AC. Dit grote vlakkere gebied bestaat uit plateaus van rode klei, zand en keien, van een formaat dat niet zou misstaan in Châteauneuf du Pape. De rode en witte wijnen die hier vandaan komen lijken wat rijker te zijn. Reynaud is een beer van een vent met pretogen en een ontwapenende lach. Zijn verhaal is niet ongewoon onder de nieuwe Crozes-Hermitage domeinen. Anders dan het westelijk deel van de Noord Rhône was hier gemengde fruitbouw; je treft nog steeds oude perzik- en abrikozenbomen aan tussen de wijnstokken. Zijn voorouders zijn al jarenlang boeren die de druiven aan de lokale coöperaties verkochten. Toen zijn militaire diensttijd erop zat in 2000, stopte hij de samenwerking met de coöperatie om een eigen domein te creëren, Domaine les Bruyères, op bio-dynamische leest geschoeid. Zijn wijnen zijn herkenbaar. Ze zijn een toonbeeld van de typerende Syrah geuren, nogal floraal en peperig. De term natuurlijke wijn gebruikt hij zonder scrupules, omdat hij nooit suiker, zuren of gist toevoegt en een minimale hoeveelheid sulfiet. Hij heeft een gevoel voor experimenteren dat minder voorkomt in andere delen van het Rhônegebied. Zijn wijnbedrijf is als een speelplaats: betonnen eieren voor de fermentatie, verticale persen voor de rode wijn en een opmerkelijk succesvolle cuvée Entre Ciel et Terre, die helemaal zonder sulfiet is gemaakt, vooral om zichzelf te plezieren. Van David Reynaud proefden we de 2012 reguliere cuvee; expressieve spannende neus met hoge zuurgraad. Nello typeert deze wijn met ‘een balsamische neus, medicinale mond’. Ik val wel voor deze vieilles vignes 2011: een geurige neus met mooi rood fruit en vanille. Liefelijke, elegante smaak, beloftevol. Gerard noemt de kleur inktig, ruikt sigaren en zoete framboos, hij benoemt de krachtige zuren en oordeelt de wijn als aangenaam.

We weten: dezelfde druiven kunnen in handen van een wijnbouwer heel verschillende wijnen geven, dat is wat we hier ook zien. De mening van onze proevers over de traditionalisten is meer consistent dan de opvattingen over de vernieuwers.

zaterdag 11 oktober 2014

Trouvailles!

Een proeverij met liefhebberswijnen. Bij iedere geproefde wijn staan *-sterretjes in mijn aantekeningen. We proeven blind en dat bepaalt onze stemming enorm. Verrassing en ongeloof als we een wijn hadden moeten herkennen. Verrassing en verrukking als we een wijn na de proef op de tong nóg beter willen leren kennen. We proeven heel diverse wijnen, van vrijbuiter Alexandre Jouveaux's vin de table tot Grand Seigneur Boyd-Cantenac, van de uitdager van de gevestigde orde tot de welhaast versteende elite.

zaterdag 4 oktober 2014

Riesling Kabinett wijnen: wijnen die kunnen dansen!

De Kabinett wijnen van Riesling horen bij de origineelste wijnen van de wereld, vinden Duitse wijnkenners. Ze zouden tot het beschermde werelderfgoed moeten worden toegelaten. De wijnen zijn lichtvoetig, hebben bescheiden alcoholpercentages en een fascinerende balans van fruit, zuren en restsuikers. Heeft de wijn ook finesse, dan praten we over topwijnen die nergens anders kunnen worden gemaakt. Hans Lodewijkx brengt twaalf Kabinett wijnen van Riesling op tafel; buiten de indrinker vijf keer twee wijnen van hetzelfde wijndomein. Een leerzame proeverij met interessante feiten. Wijnbouwers hebben ca. twee dagen om de druiven voor Kabinett binnen te halen, als de druiven goudgeel zijn maar ook nog een zweem groen. Te vroeg geoogst is de wijn onrijp, te laat verliest de wijn zijn fruit en krijgt een te weelderig karakter. In warme jaren zoals 2011 is het moeilijker om de druiven voor Kabinett te selecteren dan voor de duurdere Auslese, omdat de rijpheid in september en oktober met sprongen toenam. In 2011 zijn er Kabinetts geoogst met 12,5% alcohol, redelijke wijnen, maar géén wijnen die dansen. 

zaterdag 27 september 2014

Wijnen uit Georgië verrassen met kwaliteit en karakter

Kees van de Wiel heeft een proeverij Georgië voor ons opgezet. Unieke wijnen noemde hij het thema. Georgië is sinds 1999 lid van de Raad van Europa en beschouwt zichzelf als een Europees land. Na het uiteenvallen van de Sovjet Unie is het land onafhankelijk geworden. ligt geografisch gezien Georgië  – ten oosten van de Zwarte Zee – in Zuidwest-Azië en voor een klein deel in Europa. De Kaukasus is de oorsprong van de wijnstok. Het ligt op een kruispunt van culturen, godsdiensten en talen. Grote mogendheden zoals het Ottomaanse Rijk, het Perzische Rijk, het Romeinse Rijk en de oude Grieken, hebben allemaal geprobeerd om de Kaukasus te controleren en in hun invloedssfeer te brengen. Dit lukte meestal slechts gedeeltelijk. In de vruchtbare valleien is Georgië het oudste wijnproducerende land van de wereld. Meer dan 540 druivensoorten zijn in de loop der eeuwen in Georgië gecultiveerd, meer dan in welk land ter wereld ook. Dit is echt een proeverij om terug te denken aan dat eerste jaar dat je wijn drinkt, die zalige onwetendheid. Géén flauw idee wat er in de fles zit, ook al kun je lezen wat er op het etiket staat. Dat gevoel. En de blijheid als het lekker is. De namen Mtsvane, Kisi, Tsitska, Krakhuna of Saperavi, het hadden ook namen kunnen zijn van spelers uit het Nationale voetbalelftal uit Georgië, ik ken ze niet. Het zijn de namen van de druiven. Maar daar zitten echte topscoorders tussen. We gaan proeven!  

zaterdag 20 september 2014

Werkavond: van Rolle naar Friulano

We zijn het nieuwe seizoen gestart met het proeven van zowel curieuze druiven (van Rolle naar Friulano) en pittige discussies over bekende druiven (van Riesling tot Pinot Noir). De penningmeester kreeg decharge tijdens deze bijeenkomst, het programma is samengesteld. Rob bedankt voor het samenstellen van de line up. 


Klassiek Duits
Johannishof 2011 Rheingau Riesling Kabinett Charta
Discussie over het alcoholgehalte (13,5%) en de mate van zoetheid. Mooie neus met mineralen, vuursteen. Goede balans, citrus/zoet, spannende wijn die lang nahangt.
Klassieke Bourgogne
Domaine de Terregelesses 2002 Chorey-les-Beaune
Voortreffelijk uitgerijpte, lichte Bourgogne. Vrolijkmakende wijn, zacht, mooie zuren. Met wat taai taai in de neus.
Klassieke Bordeaux
Connètable de Talbot 2007 Saint Julien
Deze wijn is helemaal à point! Tabak in de neus, stallucht, kardemom, volledig uitgerijpt, sappig en levendig. Liefelijke neus.
Klassieke Rhône
Vieux Lazaret 2003 Châteauneuf du Pape
Een wijn om bij herfstweer in een Chesterfield stoel te genieten: neus met sigarentabak, kruidigheid, vanille, aards, truffeltonen. Rondeur in de smaak met een zoetje. Prachtige belegen wijn die een sfeer oproept uit Marten Toonders beste Bommelboeken.
Moderne Rhône
Crozes Hermitage 2012 Laurent Combier
Neus heeft veel te bieden: een karrenlading bosbessen, inkt, pruim, tijm, morelkers. Onbevangen mooie en lekkere wijn, kruidig.
Klassiek Spaans
Vivanco 2012 Rioja Crianza
Sappige wijn, prettig uitgebalanceerd, goede harmonie. Miro-etiket.
Klassiek Italiaans
Fontannafredda Barolo 2009
Aardse wijn met amandel, rozebottel, lijm, kersen. Frisse zuren in de smaak.
Welke wijn verdient de benaming ‘vondst’ of ‘trouvaille’? Misschien zijn dat wel de wijnen met de beste prijs/kwaliteit verhouding. Die stonden er twee in deze proeverij, de Spaanse wijn uit Jumilla van de monastrell druif en de witte Côtes de Provence van de Rolle druif. Deze wijn van Fleur d’Amaurigue kreeg een aantal maanden houtrijping en is gemaakt door… Nederlanders. Dick en Eugenie de Groot van Domaine de l’Amaurigue in het hart van de Provence maken een wijn met wat bloemetjes in de neus, sappig en rondeur. Ik bedacht er spontaan wat mooie gamba’s in tomatensaus bij, en voelde me bij het proeven gelukkig. 

zaterdag 13 september 2014

Open dag cultureel centrum Jan van Besouw

Zaterdagmiddag 13 september presenteerde de Brabantse Wijnsociëteit zich tijdens de Open dag van Cultureel Centrum Jan van Besouw. Het was een enerverende middag waarbij in de foyer we een plek vonden tussen het Jazz Podium en Seniorenorkest. Er was goede belangstelling - zie foto - voor de speed wijnproefcursus van wijndocent Rob van Ginneken (hogere hotelschool Breda). 

In de foyer werden verschillende druiven geproefd: sauvignon, riesling, tempranillo, sangiovese, cabernet sauvignon/merlot. Hans Lodewijkx heeft een prachtig presentatiebanner ontwikkeld, met educatieve aromawijzer.

Bezoekers hebben we gevraagd om het aroma te herkennen van kruidnagel en peper. Op de proeftafel stonden verschillende geuren en smaken die ook terugkomen in de wijn: citrus, munt, peer, meloen, bosbessen, frambozen en chocolade. Noël Geisen bracht een mooie Banyuls mee om bij die chocolade te proeven. Berry Marinussen en Peter van den Besselaar completeerden het presentatieteam. In het komende seizoen geven we geïnteresseerden de gelegenheid om kennis te maken met onze proeverijen en de sfeer. Voorkennis is geen vereiste; de proeverijen hebben het SWEN 2 niveau en hoger.  


 

zondag 6 juli 2014

Bubbles and bites: champagne of een alternatief bij de spijs?


We schrijven juli en de laatste avond van ons seizoen zit ‘als vanouds’ vol bij Martin’s Pollevie. Zelf geef ik les in wijn-spijs, maar bij proeverijen op dit gebied heb ik om meer dan een reden altijd een dubbel gevoel. Niet vooraf, ik schrijf me altijd in!  Niet achteraf, het was wederom een fijne avond! Maar wel tijdens de proeverij waarbij ik eigenlijk nooit actief meedoe aan het beoordelen van de matches, dat voelt voor mij als het tot drie cijfers achter de komma ontleden van de combinaties. Uiteraard is de ene soms beter dan de andere, maar in plaats van dat helemaal te gaan uitspitten, geniet ik liever van het eten en van de wijnen. Het dubbele gevoel zit hem ook in het toch enigszins dekadente bevoorrechte karakter van het testen van welke wijnen het nu het beste doen bij al die verfijnde gerechtjes: altijd doemt bij mij dan wel weer het beeld op van die mevrouw in Zuid-Afrika die twee keer per dag tweeënhalf uur moest lopen voor drinkwater. Mijn proefnotities zijn altijd zeer kort. Logisch, je hebt immers maar liefst vijf genietmomenten: je mag genieten van wijn één, van wijn twéé, van het gerechtje, van de eerste en dan van de tweede combinatie. Dat allemaal ook nog eens uitgebreid benoemen, analyseren en opschrijven? Niet aan mij besteed. Misschien toch beter iemand anders vragen volgende keer, Peter. 

Enfin, de opzet van de avond: in iedere serie van twee wijnen één Champagne en één Cava of mousserende piraat.  Je mag ze eigenlijk niet vergelijken, volgens Martin: de verschillen zitten hem in de verschillende filosofieën per wijnboer en verschillende vinificatiemethodes. Uiteraard spelen het veel warmere klimaat en de meestal andere druivenmix in Spanje ook een rol.

We vangen aan met (Pierre) Péters versus  Peter (Lauer). Bij de geitenhangop met geroosterde biet, citroenverbena, hibiscus en crostini de Brut Nature Blanc de Blancs van Péters, meteen herkenbaar als (mooie: fijne mousse, gistneus, verfijnd) Champagne; daarnaast, wat exotischer, met meer fruitaroma’s, kleur en een klein zoetje, de Peter Lauer Riesling Sekt (het eerste hartendiefje van Lauer-überfan Martin).

Amandels kunnen naar kokos smaken, leer ik bij het volgende gerechtje, een amandelbavarois met aspergelint, jasmijn en boekweit. Van Niek Beute, winnaar van het Concours Européen des Ambassadeurs du Champagne en voormalig sommelier bij Vermeer, móest Martin naar Champagneboer Vazart-Coquard. Fijne mousse en véél smaak; erg lekker maar helaas voor mij persoonlijk (kokos is zo ongeveer het enige wat ik niet lust): de wijn versterkt de kokossmaak van het gerecht. Gelukkig hebben andere proevers daar geen last van en het is het tweede hartendiefje van Martin zelf. De Cava Relats, Brut Nature Recaredo is minder intens, heeft ook een hele fijne mousse maar helaas ook een korte afdronk.

Bij het derde gerecht zalm met furikake, Oostindische kers en sinaasappel de rosé van Gaston Chiquet, vorig jaar met hun cuvée Tradition Brut de leverancier van de bubbels bij de Nobelprijsuitreiking. Veel donkerder rose is de Cava Juve y Camps Brut Rosado Pinot Noir die met een bijzondere zoet-kruidige neus het gerechtje voor mij een beetje overheerst. En dat ondanks het krokante laagje furikake - sesam, wasabi en nori - dat voor mij nogal op radijs trekt.

Sandra’s hartendiefje is de Blanc de Blancs van Bruno Paillard, bleekgeel en krijtig; Noël is gecharmeerd van de Cava Rimarts Reserva Especial Chardonnay 2009: goudgeel, heel fris en toch duidelijk géén champagne, een rijke, volle en aardse wijn. “Pistachenootjes,” zegt Just dan weer. O, deze wijnen stonden naast, en maakten een mooi bruggetje naar de kalfspastrami met olijf, pijnboompit en cantharel.

De volgende wijnen pasten beide goed bij de 12 uur zacht in de roner gegaarde pulled pork met truffelsalsa, shiitake en brioche: de fris-elegante (voor sommige proevers iets té fris) Delot Pere & Fils en de zachtere Cava Avinyo Brut Nature Reserva. De laatste harmonieert beter met het gerecht, volgens de meerderheid der proevers, maar wordt er volgens Just ook wat vlakker van. Tja, dat zal van Champagne niet gauw gezegd worden: met z’n typische zuren toch mijn favoriet, vanavond. Aan de andere kant kan dan vanavond ook een (altijd voorlopige!) conclusie zijn dat Cava een ietwat breder pallet aan stijlen biedt.

We sluiten af met zoet: uiteraard zet liefhebber Martin chocolade op tafel, met aardbei, vlierbloesemschuim en lijnzaad. Nello identificeert de zeer fruitige lichtrode wijn als een Brachetto d’Acqui en dat is het inderdaad, van Il Falchetto – “een rode wijn met een wit kraagje” noemt Henri Bloem hem op z’n site. De laatste wijn is de Cava Delapierre Etiqueta Negra Semi-Sec.

Het was weer genieten. Bedankt Martin & Equipe!

Verslag en proefnotities Rob van Ginneken